غزل شمارهٔ ۵۹۷

برداشت: انسان خام برای اینکه با تجربه و کارآزموده شود باید سفرهای (جسمی و روحی) بسیار انجام دهد؛ انسان‌­های پرهیزگار نیز تا جامی از باده­‌ی عشق و معرفت ننوشند، خالص و زلال نخواهند شد.

برداشت: برای هر کس سرنوشتی تعیین شده است و سرانجامی رقم خورده است، حال می­‌خواهد پیری عابد و زاهد باشد و یا رندی ساکن خرابات.

برداشت: فردای قیامت که دیوان پاداش و کیفر برپا می‌شود ، مردم به اعمال و کردار خود امید دارند اما من به لطف و بخشش خداوند

برداشت: ای بلبل اگر قصد فریاد کشیدن و نالیدن داری، من همراه و هم­‌آوای تو هستم؛ چرا که تو دلباخته­‌ی گلی هستی من نیز شیفته­‌ی معشوقی زیبا اندام.

برداشت: کسانی که از دیدن معشوقی بالا بلند همچون سرو، بر روی پشت­‌بام محروم بوده‌­اند، دیدن سروِ لب­‌جو آنان را به شگفتی وا می‌­دارد و می­‌گویند: چه زیباست!

برداشت: روزی خواهی دید که جسم من فدای سر کویش شده است، این عید فدا شدن من برای معشوق اتفاق نمی‌­افتد مگر هر روز!

برداشت: ای محبوبی که در دل زخم ­خورده و دردمند من هستی، و ای محبوبی که مهر و محبت من به تو همچون روان در جسم من است، دستِ­‌کم از عاشق دعاگوی خود حتی شده با سخن ناسزایی یادی کن.

برداشت: امید است که روزی خودِ تو از حال ما جویا شوی، و گرنه محال است که کسی از طرف ما به تو پیغامی برساند.

برداشت: هر چند شب انتظار مشتاقان و دل­‌سپردگان تاریک و طاقت‌­فرساست اما هرگز نباید از طلوع بامداد وصال و یا نمود روشنایی از فراز بام، نومید و مأیوس شد.

برداشت: سعدی! در ساحل دریا هرگز نخواهی توانست مروارید صید کنی، اگر به دنبال رسیدن به آرزوی خود هستی باید با خطر­های بزرگ مواجه شوی.