غزل شمارهٔ ۲۱۷

برداشت: کسی که مثل من غمگین نیست (غم عشق را تجربه نکرده)، چگونه می‌تواند بفهمد که از شدت عشق تو، چشم‌هایم چه شب‌های سختی را می‌گذرانند؟

برداشت: اگر قرار باشد که از دنیا بروم الان زمان آن است، زیرا در تمام عمرم هیچ باری را به دوش نکشیدم که به سنگینی دوری تو باشد.

برداشت: اگر می‌خواهی از درد دل یعقوب، که مظلوم و ستم‌دیده است، بپرسی، بدان که تنها کسی که می‌تواند از اندوه سوختگان حرف بزند، کسی است که خودش در آتش سوختن تجربه‌ای دارد. ( در اینجا از آتش منظور عشق و درد هجران است)

برداشت: اگر به دیوانه نصیحت کنی، فایده‌ای ندارد و او هیچ چیزی را تغییر نخواهد داد ( در او تاثیری نخواهد گذاشت ). حتی اگر او را به بند کشی او زنجر ( بند ) را پاره میکند و  نمی‌توانی او را کنترل کنی. ( عاشق غیر قابل کنترل است و چیزی جز معشوق را نمی‌بیند )

برداشت: ما بدون تو به دل خود آب صبوری نزدیم ( بدون تو و از درد فراق تو بی صبر و قرارم )؛ در آتش سرکش و سوزنده چه کسی میتواند صبور باشد ؟ ( در آتش سوزنده عشق هیچ کس نمیتواند صبور باشد)

برداشت: هر بار که جگرم از شدت عشق و دوری تو بسوزند، چشمانم اشک می‌ریزند، اما این نه تنها اشک‌ها نمی‌توانند آتش درونم را خاموش کنند، بلکه میتوانند بر شدت آن بیفزایند ( عاشق لحظه به لحظه بیشتر در عشق معشوق غرق می‌شود و عاشق هرچقدر برای معشوق گریه و زاری میکند آتش درونش خاموش نمیشود و فایده ای ندارد)

برداشت: خیال و یاد تو که مانند سلطان است و قدرت و نفوذ بی چون چرایی دارد، هیچ شبی تازمانی که مرا بی قرار و بی‌تاب نکند آرام نمی‌گیرد ( عاشق هر شب از درد خیال معشوق بی تاب و بی قرار است)

برداشت: کسی که روزگار و تقدیر طعم تلخ زهر دوری را به او نچشانده باشد، هیچ وقت شیرینی وصال که مانند شکر است رو درک نمیکنند و قدر آن را نمی‌دانند

برداشت: اگر دوباره موفق شوم که کامیابی را به دست آورم و به وصال یار برسم، تا زمانی که زنده‌ام هیچ‌کس از چنگال من هیچ کس او را نمی‌تواند بگیرد ( دیگر او را از دست نخواهم داد )

برداشت: افسوس، می‌ترسم که از این رنج (رنج عشق و دوری) زنده نمانم و بمیرم. "دریغا" واژه‌ای برای ابراز افسوس و حسرت است. که در دل من حسرت دیدن روی تو باقی بماند. ( عاشق نگران است بدون حسرت وصال یار از دنیا برود )

برداشت: قاصد (پیام‌رسان) از پارس (منطقه‌ای در جنوب ایران، فارس کنونی) با کشتی به سوی خراسان (منطقه‌ای وسیع در شمال شرقی ایران) می‌رود. اگر آنقدر گریه کنم که سیل به راه بیفتد

برداشت: ای داد که اگر من از درد جدایی تو بنویسم، هر کسی که این را بخواند، از عمق دلش فریاد خواهد زد.

برداشت: غم و اندوهی که از دوری تو در دل من است، آنقدر عمیق و شخصی است که تنها تو می‌توانی آن را درک کنی و تنها با خود تو توان بیان آن را دارم. نیازی به گفتن نیست که قاصد (که معمولاً برای رساندن اخبار و پیام‌ها فرستاده می‌شود) نتوانسته است عمق این درد را آنگونه که هست به گوش تو برساند.

برداشت: هشدار که از کلام و گفتار سعدی خون میچکد ( از شدت غم و اندوه ) هرکه این همه نیش ( زخم ،‌ تیر ) بخورد خون‌ریزی میکند  ( سعدی  آنقدر فراق معشوق و درد و زجر عشق کشیده که کلامش بسیار اثرگذار است)