غزل شمارهٔ ۱۷۳

برداشت: معنی: آن زیبارویی که بر چهرهٔ سفید خود خالی غالیه‌‎گون دارد، به‌‎راستی صاحب خلق و خویی آراسته و نیکو و جمالی جمیل است. [نسترن: نستر یا نسترون، یکی از گونه‌های وحشی و خودروی گل سرخ است که پایه پیوند برای انواع گل سرخ قرار می‌گیرد و در هر شاخه چندین گل با هم می‌شکفد و عموماً به گل سرخ‌های وحشی و بالارونده گفته می‌شود، برخی از آنها مانند گل زرد و گل دوروی برای زینت باغ‌ها کاشته می‌شود و پاره‌ای نیز مانند نسترن شیراز از جهت تقطیر و تهیه عرق نسترن مورد توجه است. شاخه‌های آن انبوه و دارای ساقه‌های چوبی و سخت است. رنگ آن سبز و دارای خار می‌باشد و برگ‌های آن بیضی‌شکل و خیلی کوچک است و رنگ گل‌های آن سفید و صورتی و سرخ است و دارای پنج گلبرگ است که بوی مطبوعی دارد. (گل و گیاه در ادبیات منظوم فارسی) / غاليه: -> ۸۹٫۶] - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی

برداشت: درد دلم را پیش چه کسی بگویم؟ زیرا به غیر از باد صبا، کسی فرصت و توانایی رفتن و حضور داشتن در کوی یار من را ندارد.

برداشت: هیچکس دلی تا این اندازه (مانند معشوق من) سخت ندارد که در دست آبی زلال داشته باشد و ببیند کسی بر سر راهش تشنه جان می‌دهد و قطره‌ای از آن آب را به او ندهد.

برداشت: نمی‌توان گفت که من زنده هستم و حیات دارم زیرا زنده آن کسی‌ست که به وصال معشوقش رسیده باشد.

برداشت: اگر تو از من و ‌دیگران بیزاری، من از هر که غیر توست روی‌گردانم و مشتاق دیدار توام.

برداشت: پرنده می‌تواند بر بام تو بنشیند و من تنها توان نشستن بر سر کوی تو را دارم، آفرین بر پرنده که پر و بال دارد و می‌تواند پرواز کند.

برداشت: غمم را با تو نمی‌گویم زیرا تو غمی نداری (و مرا درک نمی‌کنی)، احوالات خود را به کسی می‌توان گفت که او هم احوالاتی مثل ما دارد (و می‌تواند ما را درک کند)

برداشت: خواهان تو تهیدست و فقیر است و اندیشه‌ی گنجی مانند وصال تو را دارد، نتیجه این می‌شود که رویای او محال و تحقق نیافتنی‌ست.

برداشت: «این بیت دارای ایهام است» معنای اول: هر کس که در سر هوس و اندیشه‌ی آهویی مانند تو را دارد، از بیچارگی و آشفتگی عاقبت مثل سعدی سر به بیابان خواهد گذاشت.  معنای دوم: هر کس که میل به آهویی مانند تو دارد، عاقبت مثل سعدی در طلب تو به بیابان و دشت خواهد رفت تا تو را پیدا کند. (زیرا آهو در دشت زندگی می‌کند)