غزلیات

غزل شمارهٔ ۱۳۷

هوش مصنوعی

دربارهٔ این سروده

شاعر در این شعر به توصیف زیبایی و魅 زندگی می‌پردازد. او از دختری خندان و پری‌وار سخن می‌گوید که دل از عاشق می‌رباید و تاثیر عمیقی بر او می‌گذارد. باد و آب گلستان نیز به دلیل زیبایی او تحت تاثیر قرار می‌گیرند. شاعر از این می‌گوید که بر خلاف قرارهای قبلی، هر چقدر تلاش کند، نمی‌تواند از خیال او رهایی یابد. او به ملامت مستان نیز اشاره می‌کند و می‌گوید که دیگر نمی‌تواند از آنها انتقاد کند، زیرا خود در برابر زیبایی این دختر مغلوب شده است. با اشاره به لحظاتی مانند دیدن ابروی او در نماز، شاعر نشان می‌دهد که عشق تا چه حد می‌تواند عقل و آگاهی را دچار اختلال کند. در پایان نیز به این نکته اشاره دارد که مرگ در حضور چنین زیبایی را بهتر از زندگی بدون او می‌داند. این شعر به زیبایی و تاثیرات عمیق عشق و زیبایی بر دل و عقل انسان می‌پردازد.

برای دیدن معنی، روی واژه بزنید. با صفحه‌کلید از کلیدهای پیکان و ورود استفاده کنید.

کیست آن لعبت خندان که پری‌وار برفت

که قرار از دل دیوانه به‌یک‌بار برفت

باد بوی گل رویش به گلستان آورد

آب گلزار بشد رونق عطار برفت

صورت یوسف نادیده صفت می‌کردیم

چون بدیدیم زبان سخن از کار برفت

برداشت: ما صورت زیبای یوسف ندیده را توصیف می‌کردیم؛ اما هنگامی که آن را دیدیم، دیگر سخن، توانایی توصیف آن را از دست داد. [ یوسف 57/3 / صفت کردن: وصف کردن، میان نمودن.] - یوسُف ابن یعقوب: از انبیای معروف بنی‌اسرائیل و یکی از دوازده فرزند یعقوب پیغمبر بود و حسن او شهرت جهانگیر داشت. به عزیزی مصر رسید. داستان او چنین است که شبی در خواب دید که خورشید و ماه و یازده ستاره پیش پایش سر نهاده‌اند. رؤیای خویش با پدر گفت. پدر پاسخ داد که تو به فرمانروایی خواهی رسید، لیکن این خواب از برادران پوشیده دار تا مبادا بر تو رشک ورزند. یوسف سفارش پدر فراموش کرد و به یکی از برادران خواب خود بازگفت. همه آگاه شدند. آتش حسد و کینه در دلشان شعله‌ور گشت و کمر به نابودی او بستند. پیش پدر رفتند و اجازه خواستند که او را به گردش برند. پدر ابتدا مخالفت ورزید، ولی سرانجام او را راضی کردند و یوسف را با خودبه بیرون کنعان بردند. پیراهن از تنش برآوردند و به چاهش افکندند و پیش پدر رفتند و گفتند یوسف به سفارش ما عمل نکرد و از ما دور شد. گرگ خوردش و پیراهن بدو نشان دادند. کاروانی از سر چاه می‌گذشت . دلو در چاه انداختند تا آب کشند، یوسف بر دلو نشست و بالا آمد. کاروانیان او را به بهایی ناچیز فروختند. خریدار او را به مصر آورد. شهرت حسن او همه جا پیچید و زنان بسیار از جمله زلیخا زن عزیز مصر خریدار و عاشق او گشتند. عزیز به اصرار و التماس زلیخا به این بهانه که چون فرزندی ندارد یوسف را خرید و به فرزندی و بندگی قبول کرد. زلیخا در آتش عشق او می‌سوخت ولی یوسف توجهی بدو نداشت، تا سرانجام، عشق خود آشکار کرد و تمنای وصال نمود. یوسف سر باز زد و در نتیجه مورد بی‌مهری زلیخا قرار گرفت و زلیخا نزد شوهر، او را متهم به قصد خیانت کرد. عزیز یوسف را به زندان افکند، تا آنکه شبی خوابی دید که همه از تعبیر آن عاجز ماندند. یکی ازملازمان او که چندی در زندان با یوسف بود، صدق یوسف را در خواب‌گزاری به یاد وی آورد. او را از زندان فراخواندند. عزیز خواب خویش بدو گفت…/

هوش مصنوعی

بعد از این عیب و ملامت نکنم مستان را

که مرا در حق این طایفه انکار برفت

در سرم بود که هرگز ندهم دل به خیال

به سرت کز سر من آن همه پندار برفت

آخر این مور میان بسته افتان خیزان

چه خطا داشت که سرکوفته چون مار برفت

به خرابات چه حاجت که یکی مست شود

که به دیدار تو عقل از سر هشیار برفت

به نماز آمده محراب دو ابروی تو دید

دلش از دست ببردند و به زنار برفت

پیش تو مردن از آن به که پس از من گویند

نه به صدق آمده بود این که به آزار برفت

۱۰

تو نه مرد گل بستان امیدی سعدی

که به پهلو نتوانی به سر خار برفت

بازگشت به سروده‌های سعدی