غزل شمارهٔ ۸۶

برداشت: کسی که با تو همنشین باشد، جوانبخت و خوش‌اقبال است و از آن روی که با تو بودن مثل در بهشت بودن است و در بهشت پیری وجود ندارد، همنشین تو پیر نمی‌گردد.[ بخت جوان = اقبال و سعادت تازه و نو / قرین = همدم و همنشین / پیر نگردد = اشاره است به روایاتی که اهل بهشت همیشه جوانند و هرگز پیر نمی‌شوند. / برین = منسوب است به بر، بالایین یعنی بلندترین و بالاترین، در اینجا برترین نقطه بهشت منظور است که همان علّیین است. ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: اگر تو به خود اشاره کرده و بگویی که قبله از این جانب است، دیگر برای اقامهٔ نماز به سوی قبله نمی‌ایستم. [ قبله = روی‌گاه، جهتی است که در نماز به آن سو می‌ایستند و یا جایی که حاجتمندان روی بدان می‌آورند وحاجت خود را می‌خواهند. ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: آن نور که بر در آن خیمه می‌درخشد آینه‌ای است که در آفتاب نهاده شده، یا نور رخ و پیشانی کسی است؟ { نمی‌دانم آنچه که بر در آن خیمه می‌درخشد، آینه‌ای است که در برابر آفتاب قرار داده‌اند؟ و یا پرتو پیشانی معشوق است که می‌درخشد؟ [ شعاع = پرتو و نور / جبین = پیشانی ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی }

برداشت: اگر تمام جهان را از صفحه فکر پاک کنند، عشق از بین نخواهد رفت، زیرا عشق مانند نقش کنده‌شده بر نگین است که هرگز محو نمی‌شود.

برداشت: از مردم به گوشه‌ای پناه برده، منزوی شدم. امّا این گوشه‌گیری سودی نداشت چرا که چشم تو فتنه‌ای است که حتّی در انزوا هم آدمی از تأثیر آن در امان نیست. [ گوشه گرفتن = خلوت و تنهایی را انتخاب کردن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: فکر نکنی که بدون تو می‌توانیم دوام بیاوریم، بدان که اگر نفسی می‌کشیم نفس آخر است. [ تا = زنهار ]

برداشت: زیبایی تو در هر کجا که بانگ عشق در داد، از مردم فریاد برآمد که زمان غارت دل و دین عاشقان فرا رسیده است. [ حُسن = جمال و زیبایی / برآمدن = برخاستن، بلند شدن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: بگذار طلا و نقره و دنیا و ابزار زندگی وجود نداشته باشد. دیدن روی تو که همانند سلطنت بر همهٔ عالَم است برای من کافی است. - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: عاشق راستین با ضربت‌هایی که دوست بر او می‌نوازد، از بین نخواهد رفت. ای دوست، اگر زهر گداخته به عاشق دهی آن زهر، آبی پاک و گواراست. [ زخم = ضربت / مذاب = ذوب شده و گداخته / ماء مَعین = آب گوارا و پاک ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: از آن روزی که سعدی راهِ رسیدن به تو را شناخته است، رفتن به راهی دیگر را گمراهی آشکار می‌داند. [ ضلال مبین = گمراهی آشکار، تعبیری است که حدود 30 بار در قرآن به کار رفته است. ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی