غزل شمارهٔ ۳۰

برداشت: هر کس که دشمن بر او کمند اندازد و را اسیر سازد، ناچار باید با خواست دشمن و اسیرکنندهٔ خویش بسازد. [ خصم = دشمن / مراد = آرزو ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: هر کس عشق نورزد مردِ کامل نمی‌شود همچانکه نقره تا در کوره ذوب نشود و خالص نگردد، برتری نمی‌یابد. [ فایق = برتر و برگزیده / مرد = آدمی و انسان / گداختن = ذوب شدن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: هیچ انسان اهلِ صلاحی وجود ندارد که به کوی عشق برود و دنیا و آخرت خویش را نثارِ عشق نسازد. [ مصلح = پارسا و کسی که اهل صلاح و تقوا باشد. ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: چنان به یاد او مشغولم که نمی‌توانم در بند خویش باشم. [ ذکر = یاد، دعا / دانستن = توانستن / پرداختن به خویش = به خود مشغول شدن ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: هنوز هم از عشق سپاسگزارم اگر چه دلم را در نهیبِ خویش بسوخت، اما جانم را نوازش کرد. [ دل سوختن = کنایه از غمگین و رنجور گشتن / نواختن جان = کنایه از آرامش دادن به جان ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: ای سعدی، هیچ ارمغانی برای عُمر و روزگار عارفان و آگاهان، بهتر از سخنِ تو وجود ندارد. [ حدیث = سخن و در اینجا شعر و نوشته / تحفه = هدیه و ارمغان / اهل شناخت = اهل معرفت و آگاهی ] - منبع: شرح غزل‌های سعدی

برداشت: زبان خوش و بیان شیرینت را می‌ستایم که دنیا را تا این حد غرق در وجد و هیجان ساخته است. [ شور = وجد و هیجان، غوغا ] - منبع : شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی/ دکتر تورج عقدایی