غزل شمارهٔ ۱۴

برداشت: امشب زودتر این طبل صبحگاه را می کوبند یا شب های گذشته خروس آوازه خوان دیرتر از وقت معین بیدار می شده است؟

برداشت: وصل تو یک شب بود یا یک لحظه که از عمر ما گذشت، و ما صرفاً به بوسه وثت گذراندیم و هنوز کام نگرفتیم.(یعنی امشب چقدر زود گذشت)

برداشت: هم ذوق زده‌ام و هم شرمگین، هم خوشحالم و هم غمگین زیرا که نمی توانم از عهدهٔ جبران لطفی که تو امشب در حق من کردی برآیم.

برداشت: اگر پا بر سر من بگذاری به من افتخار می دهی، برای جبران این محبت راهی به جز سر نهادن و جان نثار کردن ندارم.

برداشت: چون بخت با ما یار شد و عاقبت به خیر شدیم بگذار تا عیب جویان بدفرجام از حسادت جان بدهند.

برداشت: سعدی انگشت‌نمای جهانیان شد. بگذار صوفی و مردم عوام بدانند که او بت‌پرست است و چنین بت‌هایی (زیبارویان) را می‌پرستد. [ علم شدن = مشهور و معروف شدن، انگشت‌نما گشتن / عامی = جاهل و بی‌سواد (لغت‌نامه) / اصنام = جمع صنم به معنی بت‌ها ] / صوفی = پیرو طریقت تصوّف، در معنی این کلمه و چگونگی انتساب و اشتقاق آن، اقوال مختلف، و عقاید متفاوت است. عده‌ای آن را از صفا و عده‌ای از صوف (= پشم) به مناسبت پشمینه‌پوشی و عده‌ای سوفیای یونانی به معنی حکمت و عده‌ای از صفه و اصحاب صفه می‌دانند. (فرهنگ اشعار حافظ) / مراد از صوفیان، واصلان و کاملانند که در کلام مجید عبارت از ایشان به مقربان و سابقان کند. نه جماعتی که به مجردِ رسمی و مطلقِ اسمی از دیگران متمیّز و مخصوص باشند. چه هر که به درجهٔ مقرّبانِ حضرت جلال و سابقان صفِ کمال رسید، اکابر طریقت و ارباب حقیقت او را صوفی خوانند. خواه مترسّم بود به رسمِ صوفیه و خواه نه. و مشهور و معروف در میان مردم آن است که اسمِ صوفی بر کسی اطلاق کنند که مترسّم بود به رسمِ صوفیان، و متلبّس به زیّ ایشان اگر اهلِ حقیقت بود و اگر نبود. (مصباح الهدایه، ج 4، به نقل از شرح اصطلاحات تصوّف) - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی