غزل شمارهٔ ۷

برداشت: معشوقه‌ی من! من آنچنان به دیدار و کنار تو بودن مشتاقم که نمی‌توانم بیش از این صبر کنم. اگر تو اینقدر صبور و خویشتن‌دار هستی، من هرگز این قدرت را ندارم.

برداشت: به ما با نگاهی مهربان بنگر که ما نیز از نعمت‌های پادشاهان بهره‌مند شده‌ایم، حتی اگر در ظاهر به عنوان شخصی نیازمند و گدا دیده شویم.

برداشت: زمانی که پادشاه بر رعیت خود خشمگین می‌شود، هرچند که فرمانش اجرا می‌شود، اما هنوز حد و مرزی برای ظلم و ستم وجود دارد.

برداشت: من بدون تو احساس خوشبختی نمی‌کنم، زیرا زندگی‌ام لذت‌بخش نیست وقتی که دوستانم در کنارم نباشند.

برداشت: وقتی تشنه و در حالی که از آب سیراب نشدم جان دادم،آن زمان دیگر چه سودی دارد که با آب چشم به گیاهی که از خاک من روییده‌ است آب دهی؟

برداشت: شور و اشتیاق و نیاز من عاشق به وجود تو قابل بیان و توصیف نیست. آن زمان که بازگردی برای تو ماجرا را شرح خواهم داد.

برداشت: برگرد و جان عزیزم را از من بگیر، زیرا برای درویش بی‌نوای دیگر چه چیزی می‌تواند ارزش داشته باشد؟

برداشت: خدایا! تو به عاشق سلامتی و فرصت بده تا بتواند معشوق را ببیند.

برداشت: ای برادر! در نظر زیبارویان نه فرمانروایی و جلال پادشاه ارزشی دارد و نه زهد پرهیزگاران و پارسایان. (وقْع‌: اعتبار)

برداشت: ای کاش نقاب و روی‌بندِ لیلی از روی چهره‌اش فرو می‌افتاد و همگان چهرهٔ زیبای او را می‌دیدند تا دیگر برای مجنونِ گرفتارِ عشق، هیچ ملامتگری باقی نمی‌ماند. [برقع = نقاب و روی‌بند / مدّعی = سرزنش‌کننده / مبتلا = دلباخته و عاشق] - لیلی و مجنون: لیلی، دختر مهدی بن سعد یا مهدی بن ربیعه بود که مجنون بن قیس بن ملوّح عاشق او شد و در عشق او سر به بیابان‌ها نهاد و در فراق معشوقه شعرها گفت و خاک‌ها بر سر ریخت. در ادب عرفانی فارسی، لیلی مظهر عشق ربّانی و الوهیت و مجنون مظهر روحِ ناآرامِ بشری که بر اثر دردها و رنج‌های جانکاه، دیوانه شده و در صحرای جنون و دلدادگی سرگردان است و در جستجویِ وصالِ حق به وادی عشق درافتاده و می‌خواهد به مقامِ قربِ حضرتِ لایزال واصل شود اما بدین مقام نمی‌رسد، مگر آن روزی که از قفسِ تن رها شود. از داستان عشقِ لیلی و مجنون شاید بیش از هر داستانِ عشقی دیگری در ادب فارسی سخن گفته شده است. ادب غنایی فارسی و ترکی مملوّ است از داستان این دو دلداده که سرآغاز آن تقریباََ از «لیلی و مجنونِ نظامی گنجوی» است. این اثر بعدها موردِ توجه و تقلید شعرای متعدد قرار گرفته است. (فرهنگ اساطیر) - منبع: شرح غزل‌های سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی

برداشت: سعدی می‌گوید که نوشتن و بیان حقیقت برای او دشوار بوده، اما او به این باور رسیده که باید با هر اتفاقی که برای انسان پیش می‌آید، با رضایت و آرامش برخورد کند و به سرنوشت خود تسلیم باشد.