حکمت شمارهٔ ۵۳

برداشت: جوهر (ماده باارزش) حتی اگر در خلأ (جایی دورافتاده و بی‌اهمیت) باشد، همچنان ارزشمند است. اما غبار (چیز بی‌ارزش) حتی اگر به اوج آسمان برسد، باز هم بی‌ارزش است. استعداد بدون پرورش و تربیت هدر می‌رود و بی‌فایده است. از سوی دیگر، صرف وقت و انرژی برای تربیت کسی که استعداد ذاتی ندارد نیز بی‌نتیجه و ضایع است. (موفقیت نیازمند ترکیب استعداد و تربیت است). هر چند خاکستر از آتش که ماده‌ای ارزشمند و والا (جوهر علوی) است به وجود می‌آید اما خاکستر خود به تنهایی هیچ هنر و خاصیتی ندارد، بنابراین با خاک معمولی فرقی ندارد. (افرادی ممکن است از خاستگاه یا نسب والایی برخوردار باشند، اما اگر خودشان توانایی و ارزشی خلق نکنند، مانند خاک بی‌ارزش هستند). ارزش شکر به خاطر نِی (گیاهی که شکر از آن به دست می‌آید) نیست، بلکه به خاطر خاصیت و ذات خود شکر است. (ارزش واقعی یک چیز به ویژگی‌ها و کیفیت ذاتی آن وابسته است، نه به منشأ ظاهری یا مواد اولیه‌اش.)

برداشت: کنعان (فرزند حضرت نوح) به دلیل نداشتن هنر، استعداد، یا ویژگی‌های ارزشمند درونی، با وجود اینکه فرزند یک پیامبر بود ارزش و مقامی کسب نکرد. (نسب و خاستگاه والا، مثل فرزند پیامبر بودن، نمی‌تواند به انسان ارزش بدهد، اگر خود فرد فاقد توانایی و فضیلت باشد.)

برداشت: اگر توانایی و هنری (مهارت، فضیلت، یا ارزش درونی) داری، آن را نشان بده و به گوهر (اصل و نسب، یا خاستگاه) تکیه نکن. زیرا گل زیبا از خار به وجود می‌آید و حضرت ابراهیم پیامبر از آزر (پدر بت‌پرستش) زاده شد. این نشان می‌دهد که ارزش انسان به اعمال، هنر، و ویژگی‌های خودش بستگی دارد، نه به خاستگاه یا نسبش.