حکایت شمارهٔ ۴۶

برداشت: پادشاه با نگاهی تحقیرآمیز به جمع درویشان نگاه کرد.

برداشت: یکی از آن درویشان به زیرکی دریافت و گفت: شاها! ما در این سرایِ‌ سپنج، سپاه از تو کمتر داریم ولی زندگیِ آسوده‌تر داریم و به هنگامِ درگذشتن با تو یکسانیم، امّا به رستخیز از تو برتریم.

برداشت: اگر شاه، بهرمند است و اگر آدم مستمند، بی‌بهره است

برداشت: در آن دم که جان سپرند، از گیتی جز کَفَن با خود نمی‌برند.

برداشت: چون از پادشاهی به ناچار چشم باید پوشیده به سفری ناگذشتنی بروی، پس درویشی و آسودگی از این سلطنت و گرفتاری بسی نکوتر است.

برداشت: صورتِ درویشی پشمینه‌ایست پاره و سری تراشیده، ولی نهان و باطنِ آن دلی است روشن و نَفْسی [بدفرمای] که به ریاضت کشته شده است.

برداشت: درویش آن نیست که در برابرِ مردم به گزافْ دکّانِ لافِ معرفتِ حق گشاید و بر مسندِ ارشاد نشیند؛ و اگر به ناپسندِ وی سخنی گویند به ستیزه برخیزد.

برداشت: اگر از کوهسار سنگِ آسیایی به چرخش فرود آید، رهروِ منزل‌شناس آن نیست که از رهگذار سنگ به کناری رود. (چه به قضای حق خشنود است)

برداشت: روش و آیین صوفیان یاد کردنِ حق و سپاسگزاری و به مردم یاری کردن و فرمانِ حق بردن و مرادِ دیگری بر کامِ خود برگزیدن و خرسندی و خدا را یکی گفتن و تنها او را مؤثر در وجود دانستن و کارِ خود به خدا باز گذاشتن و از اسبابِ‌ ظاهری دل بریدن و به قضا گردن نهادن و بردباری در برابرِ ناخوشی‌هاست.

برداشت: هر کس بدین مَنِش‌ها که ذکر کردم خو کُنَد صوفی است، اگر چه در جامهٔ خواجگی (ریاست و ثروتمندی) باشد.

برداشت: معنی «رند است وگر در عباست»: بی‌بندوبار و ناپرهیزگار است، اگرچه در گلیم یا پشمینهٔ درویشی باشد.

برداشت: ای که باطن و درونت عاری از لباس زهد و تقوا است ولی ظاهرت ریاکارانه پوشیده با لباس تقوا و پرهیزگاری است.

برداشت: پردهٔ‌ رنگارنگِ‌ پرنیانی نیاویز [تا خود را به خلقْ نیک بنمایی]، تو که فرش خانه‌ات حصیر است.