حکایت شمارهٔ ۵

برداشت: چند مسافر با هم سفر می‌کردند و سختی‌ها و آسایش را با هم می‌گذراندند. من خواستم همراهشان باشم، اما قبول نکردند. به آن‌ها گفتم که دوری از افراد نیازمند کار بزرگان نیست، و همراهی با دیگران برکت دارد. من خودم را فردی توانمند می‌دانم که می‌توانم در کنار افراد قوی کمک‌کننده باشم، نه مزاحم.

برداشت: اگر من نتوانم سواری از ملازمان (همراهان) تو باشم، به غاشیه‌(پوششِ زین)کشی تو پیش توانم دوید.

برداشت: یکی از آنها گفت: نگران نباش از این حرفی که شنیدی. در این روزها دزدی با ظاهری به مانند درویشان به وجود آمده و خودش را در جمع ما به صورت منظم درآورده است.

برداشت: مردم چه می‌دانند که در خانه‌ی من چه کسی حضور دارد؟ تنها نویسنده می‌داند که در نامه چه نوشته شده است.

برداشت: درویشان به سازگاری خوی خود یا به ساده دلی خویش، وی را پذیرفتند و گمان ناموافقی و نابکاری (فضول)‌ بدو نبردند.

برداشت: پشمینه‌ای که صوفی می‌پوشد نشانِ ظاهری و شعار اوست و در نکوهش وی همین کافی است که به خرقه بَس کند و برای ریا روی دل به مخلوق دارد.

برداشت: ولی آنکه  روی دل به خالق کند و در حسن عمل بکوشد هرچه به تن کند خرقهٔ‌ درویشی است و سیرت وی سیرت درویشان، اگرچه کلاه سلطنت بسر نهد و درفش سالاری بدست گیرد.

برداشت: این بیت در چاپ فروغی نیامده است.

برداشت: مرد باید در شرایط سخت و دشوار قوی و مقاوم باشد. در این وضعیت، نشان دادن قدرت و جنگجویی روی کسی که به ضعف و ناتوانی متمایل است، بی‌فایده و بی‌معناست.

برداشت: روزی به سوی شب رفته بودیم و در شب به پای حصار خوابیده بودیم که دزد ناموفقی، آب‌کوزه رفیق را برداشت تا به طهارت برود، اما در حال دزدی بود.

برداشت: زاهدی که خود را پارسا می‌داند، لباس پاره‌ای به تن کرده است که در واقع شایستهٔ مقام او نیست و به جایی می‌رسد که شایستگی‌های او را زیر سوال می‌برد. این نشان‌دهندهٔ تناقض میان رفتار ظاهری و باطنی اوست.

برداشت: وقتی که او از نظر درویشان پنهان شد، به بالای برج رفت و در را دزدید. تا صبح روشن شد، او در تاریکی مقداری دور شده بود و دوستان بی‌گناه خواب بودند. صبح همه را به قلعه بردند و مورد ضرب و شتم قرار دادند و به زندان انداختند. از آن زمان، تصمیم گرفتیم که با هم صحبت نکنیم و به تنهایی زندگی کنیم.

برداشت: تندرستی و بی‌گزندی و رَهایِش در تنهایی است.

برداشت: زمانی که یکی از قوم و قبیله‌ای، به دلیل نادانی و ناآگاهی رفتار ناپسندی انجام دهد، نه جایگاه او ثابت می‌ماند و نه مقام و منزلت دیگران از بین می‌رود.

برداشت: شنیده باشی که یک گاو در حال چریدن اگر آلوده شود (به بیماری) میتواند همه گاوان ده را آلوده کند

برداشت: گفتم: شکرگزاری می‌کنم پروردگار را که به برکت درویشان از رفیق بودن محروم نماندم، هرچند که ظاهراً از صحبت با وحید دور شده‌ام. به همین روایت، آنچه گفتی برای من سودمند بود و این نصیحت برای امثال من در طول زندگی مفید خواهد بود.

برداشت: گاهی یک فرد ناآگاه یا بی‌تجربه می‌تواند در جمعی که افراد باهوش و با تجربه حضور دارند، باعث دلخوری و ناراحتی آن‌ها شود.

برداشت: اگر برکه‌ای را با گلاب پر کنند، باز هم اگر سگی در آن بیفتد، هیچ چیز از آن گلاب باقی نخواهد ماند و به آلودگی بدل می‌شود.