حکایت شمارهٔ ۱۵

برداشت: یکی از وزیران برکنار شد و به جمع درویشان پیوست. تأثیر هم‌نشینی با آن‌ها در او اثر کرد و احساس آرامش در او به‌وجود آمد. پادشاه بار دیگر با او خوشدل گردید و به او پیشنهاد کاری دیوانی داد. اما وزیرِ سابق قبول نکرد و گفت: «برای خردمندان، برکنار شدن بهتر از مشغول و بر کار بودن است.»

برداشت: کسانی که گوشهٔ سلامت را برگزیدند، از آزار سگان و سگ‌صفتان رَستند و دهان بدگویان را بستند.

برداشت: کاغذها را پاره کردند، قلم‌ها را شکستند (نوشتن را ترک کردند) و از گزند زبان خرده‌گیران رهایی یافتند.

برداشت: پادشاه گفت: «بی‌گمان ما نیاز به یک فرد خردمندِ باکفایت داریم که شایستهٔ ادارهٔ امور مملکت باشد.» وزیرِ سابق گفت: «ای پادشاه، نشانهٔ فرد خردمند همین است که هرگز به چنین کارهایی تن نمی‌دهد.»

برداشت: پرندهٔ همای برای آن از همهٔ پرندگان والامقام‌تر است که استخوان می‌خورد ولی به هیچ جانور دیگری آسیبی نمی‌رساند.

برداشت: به سیاه‌گوش (سیاه‌گوش در افسانه‌ها جانوری است که پیشاپیش شیر فریادکنان می‌رفته و جانوران دیگر را از آمدن او خبردار می‌کرده) گفتند: «برای چه هم‌نشینی پیوسته با شیر را برگزیده‌ای؟» سیاه‌گوش پاسخ داد: «برای اینکه من از فضلهٔ او (و یا باقیماندهٔ غذای او) تغذیه می‌کنم و از گزند دشمنان در پناهِ قدرت او زندگی می‌کنم.» آن‌ها به او گفتند: «اکنون که در سایهٔ حمایت او قرار گرفته‌ای و به نعمت او اعتراف کرده‌ای، چرا نزدیک‌تر نمی‌آیی تا تو را در جمع یاران خاصش او قرار دهد و از خدمتگزاران صمیمی‌اش به شمار بیاورد؟» او جواب داد: «هنوز هم از حمله کردن او به خودم احساس امنیت نمی‌کنم.»

برداشت: یک فرد آتش‌پرست حتی اگر صد سال هم پرستاری و نگهبانیِ آتش را کرده باشد، اگر یک نفس، یک لحظه در آن آتش بیوفتد، فوراً خواهد سوخت.

برداشت: گاهی پیش می‌آید که هم‌نشین پادشاه، مال و سرمایه‌ای به دست بیاورد و گاهی هم ممکن است که سرش را از دست بدهد و حکیمان اینچنین توصیه کرده‌اند: باید از دگرگونیِ رفتار پادشاهان پرهیز و دوری کرد، چرا که ممکن است در یک لحظه از سلامی برنجند و آزرده‌خاطر شوند و در زمانی دیگر از دشنامی خوششان بیاید و به گویندهٔ آن دشنام، لباس و هدیه ببخشند. همچنین گفته‌اند که بذله‌گوییِ زیاد هنرِ هم‌نشینان است و عیبِ دانایان.

برداشت: [ای فرزانه] تو قدر و مقام خود را بشناس، پا فراتر نگذار و سرسنگین باش. شوخی و خوش‌طبعی در پیشگاه شاهان کار تو نیست. آن کار را به هم‌نشینان پادشاه واگذار کن.