حکایت شمارهٔ ۶

برداشت: حکایت کرده‌اند که یکی از پادشاهان فارس، دست به ظلم و ستم بر مال و اموال مردم زده بود و اقدام به آزار آن‌ها کرده بود. تا حدی که مردم از نیرنگ‌های او رنجیده خاطر شده، به دیاری دیگر مهاجرت کردند و از شدت اندوه ظلم او به اندوهِ غربت پناه بردند. هنگامی که تعداد مردمانی که مانده بودند کم شد، مرتبه و جایگاه ولایت کم شد، خزانه خالی ماند و دشمنان هجوم آوردند.

برداشت: به هرکسی که در روزهای دشوار خواهان کمک و یاری دیگران است بگو باید در روزهای خوشی و سلامت در راه نیکی نیکوکاری و مهربانی تلاش کن.

برداشت: اگر به غلام حلقه به گوش و فرمانبر خود لطف و توجه نکنی از تو دوری کرده و فرار می‌کند. پس لطف و مهربانی کن که با مهربانی حتی بیگانه هم فرمانبر تو می‌شود.

برداشت: یکبار در مجلسی که او هم حضور داشت، کتاب شاهنامه می‌خواندند. داستان نابودی حکومت ضحاک و دورهٔ فریدون. وزیر از پادشاه پرسید:« چگونه فریدون، که هیچ ثروت، قدرت و یا خدمتکاری نداشت، توانست پادشاهی کند؟» پادشاه پاسخ داد:« همانطور که شنیدی، مردم به هواداری و حمایت از او گرد آمدند و او را تقویت کردند تا به پادشاهی رسید.» وزیر گفت:« ای پادشاه، اگر گرد آمدن و جمع شدن موجب پادشاهی است، پس تو برای چه مردم را پریشان (که پریشان هم به معنای آشفته و ناآرام و هم پراکندن در تضاد با عبارت گرد آمدن) می‌کنی؟ مگر قصد پادشاهی کردن نداری؟»

برداشت: بهتر است که لشکر را با جان و دل بپرورانی و رشد دهی چرا که سلطان بر همان لشکر سروری خواهد کرد.

برداشت: پادشاه پرسید:« چه چیزی باعث می‌شود که سپاهیان و مردمان جمع شوند و دیگر پراکنده نشوند؟» وزیر پاسخ داد:« پادشاه باید مهربان باشد تا مردم دور او جمع شوند و باید بخشش داشته باشد تا مردم در پناه او احساس امنیت کنند. درحالی که  تو هیچ‌ یک از این دو ویژگی‌ را نداری.»

برداشت: فرد ستم‌گر نمی‌تواند پادشاهی کند همانطور که از گرگ چوپانی کردن برنمی‌آید.

برداشت: پادشاهی که ستم را بنا نهاد، در واقع پای دیوار پادشاهی خودش را می‌کَنَد (زیر پای دیوار خالی می‌شود و دیوار سرانجام خواهد ریخت).

برداشت: این پند وزیر پندآموز به مزاج پادشاه خوش نیامد. از آنچه شنیده بود خشمگین شد و وزیر را به زندان فرستاد. بعد از مدتی که آنچنان هم طولانی نبود، بستگان پادشاه (پسرعموها) به مخالفت برخاستند و خواستار سلطنت پدرشان شدند. آن گروهی از مردم که از دست ستم پادشاه در عذاب بودند، آشفته شده و کوچ کرده بودند، به آنان پیوستند و کمکشان کردند تا سرزمین از دست این پادشاه گرفتند و به آنان سپردند.

برداشت: پادشاهی که ستم کردن به زیردستانش را روا و جایز می‌داند، در روزهای دشواری، دوستانش دشمنان سرسخت او خواهند بود.

برداشت: با مردم مدارا کن و اینگونه از جنگ دشمنی در امان باش، زیرا لشکر پادشاه عادل و درستکار، همان مردم هستند.