غزل شمارهٔ ۶۳ - این غزل در تذکرهٔ مرآت الخیال امیر علیخان سودی به نام شیخ سعدی است

برداشت: دل من در چمنی سبز و خرم گرفتار شده است، جایی که سروی با قامت بلند و کمر طلایی، و موی شنی رنگ در وسط دارد.

برداشت: این بیت توصیف زیبایی‌های ظاهری یک شخص است. این فرد مانند خورشید درخشنده و جذاب است، چهره‌اش شبیه به ماه و زیبایی‌اش مانند زهره است. لب‌هایش به رنگ یاقوت می‌درخشد، اما از طرفی نیز به سنگدلی و سختی وی در برخورد اشاره دارد و در آخر به تنگی دهان او که یکی از ویژگی‌های زیبایی به شمار می‌رفته اشاره کرده است.

برداشت: من عیسا هستم، برای هدایت و راهنمایی؛ خضر معنای سفرها و راه‌های نجات است. من یوسف هستم، نماد زیبایی و وفا در زمانه، و در اوج مقام و منزلت قرار دارم، چون شاهی که نشانی از قدرت و عظمت است.

برداشت: به شادی و شیرینی همچون شکر در دل مردم باش و به شوخی و نمکینی مانند نمک در زندگی جهانیان.

برداشت: فریب‌کاری و جذبه‌نمایی، باعث درد دل و رنج تن شده و به جان آسیب می‌زند.

برداشت: این عبارت به توصیف ویژگی‌ها یا صفات منفی یک فرد یا گروه می‌پردازد. بیدادگری نشان‌دهنده ظلم و ستم است، کج‌کلاهی به بی‌راهه رفتن فکر اشاره دارد، عربده‌جویی به جنجال و سروصدا کردن معنا می‌دهد، لشکرشکنی به قدرت نمایی و تضعیف دیگران مرتبط است، تیرقدی به دقت و قدرت در هدف‌گیری می‌پردازد و سخت کمانی نشان‌دهنده استحکام و مقاومت می‌باشد. در مجموع، این صفات به تصویر کشیدن صفات ناپسند و خشونت‌آمیز است.

برداشت: در نگاه امل، شگفتی معجزه مانند آب حیات وجود دارد و سخن گفتن او به اندازه افسون و سحر جذاب است.

برداشت: سعدی می‌گوید که وجود یار بی‌زلف و رخ و لب زیبا، برای او باعث شده که درد و اندوهی عمیق احساس کند، به گونه‌ای که دلش به شدت غمگین و آزار دیده است.