غزل شمارهٔ ۴۱

برداشت: دیروز در یک بیابان ساکت و بی‌سکنه، صدای تنهایی‌ام را بلند کردم و به قله‌های آرزوهایم پناه بردم.

برداشت: لباس‌های روحانی و پیراهن‌های زاهدان در دو قسمت پاره شدند، زیرا من در کوچه وحدت، صدای تنهایی خود را بلند کردم.

برداشت: عقل کل به‌مانند یک ظرف شفاف و ظریف است که به خاطر تجربه‌های من، به زمین افتاده است. من با تلاش‌های زیاد، می‌خواستم به صورت زیبا و قوی بایستم، اما در نهایت به زمین افتادم.

برداشت: عقل من زمانی قوی بود که عشق به من روی آورد، اما وقتی که عشق به سراغم آمد، به عقل خود بی‌توجهی کردم و دو دستی بر دهان او زدم.

برداشت: یک دیو سر از فکر و خیال ما برداشت و به باد رفت، پس من به عنوان یک انسان خاکی، با خرد و دانش خود به خودم را شناساندم.

برداشت: در دستان خیاط، مانند یک رشته، تاب خوردم. سپس به خاطر خودپسندی و خودرایی‌ام، بر کار خود، گره‌ای زدم.

برداشت: تا زمانی که از آرزوهایم نتوانم به آسانی بگذرم و همچنان منتظر و شکیبا باشم، نباید به سراغ هیچ‌کس دیگر بروم.

برداشت: اگر کسی علاقه‌مند به یادگیری دانش باشد، باید زودتر به دنبال آن برود و از من چیزی نخواهد، زیرا من خودم کوشش کرده‌ام و به دانش دست یافته‌ام.

برداشت: در دل خود مانند صدف، دانشی را پرورانده‌ام تا به اصل و حقیقتی دست یابم و بر درهای بزرگ معرفت وارد شوم.

برداشت: از این پس، هنگامی که آینده خود را می‌نگرم، جز به خواسته‌هایی که قبلاً داشتم نگاه نمی‌کنم. اگر هم مانند آسمان گردشی داشته باشم، آن را با زیبایی و ظرافت انجام می‌دهم.

برداشت: سعدی می‌گوید که از شعر و ادبیات خود فاصله گرفته و به سوی مقام و مرتبه‌ای رفیع‌تر گام گذاشته است. او در اینجا به حالت دل‌مشغولی و آماده‌سازی برای وصالی معنوی اشاره دارد که به اوحی از وجود و بزرگی الهی می‌رسد.