بخش ۱۶ - حکایت سلطان محمود و سیرت ایاز

برداشت: شخصی به شاه غزنین انتقاد کرد که ایاز هیچ ویژگی مثبتی ندارد و این موضوع باعث شگفتی است.

برداشت: اگر گلی رنگ و بویی نداشته باشد، بلبل به آن علاقه‌ای ندارد و به آن توجه نمی‌کند.

برداشت: محمود را گفتند که ماجرای کسی را تعریف کردند که مدتی طولانی در اندیشه و تفکر فرو رفته بود.

برداشت: عشق من به تو به خاطر ویژگی‌های درونی و شخصیت تو است، نه به خاطر زیبایی ظاهری و قامت خوش‌فرم تو.

برداشت: داستانی نقل شده که در یک مکان باریک و دشوار، شتری به زمین افتاد و در نتیجه صندوقی که با خود داشت، شکسته شد.

برداشت: این بیت به این معناست که کسی که قدرت و ثروت را می‌دزدد، به زودی می‌خواهد از آن موقعیت بهره‌برداری کند و به سرعت حرکت می‌کند تا از آنچه به دست آورده استفاده کند.

برداشت: سواران به دنبال ثروت و زیبایی‌ها رفتند و از سوی پادشاه دچار هرج و مرج و آشفتگی شدند.

برداشت: در اینجا به این معناست که از میان زیبایی‌ها و جذابیت‌های جهان، تنها کسی که باقی مانده و قابل توجه است، ایاز است. به نوعی دیگر، این بیت به افتخار ایاز اشاره دارد که از دیگران برجسته‌تر و متمایزتر است.

برداشت: دلبر زیبا با نگاهی به طرف دوستش پرسید که چه چیزی از دزدی (یا غارت) آورده‌اید؟ و او در پاسخ گفت: هیچ.

برداشت: من با عشق و پیوستگی به دنبالت می‌دویدم و از خدمت به تو هیچ‌گاه دریغ نکردم.

برداشت: اگر در بارگاه سلطانی مقام و منزلتی داری، از یاد سلطان غافل نشو و در این موقعیت بی‌توجهی نکن.

برداشت: طلب کردن چیزهایی غیر از خود خدا از جانب اولیا و زاهدان، بر خلاف سیره و روش آن‌هاست.

برداشت: اگر به خوبی‌های دوست امیدوار هستی، باید بدانی که در واقع تو به خودت وابسته‌ای و نه به دوست.

برداشت: تا وقتی که دهن تو پر از حرص و تمایل باشد، گوش دل تو هیچ راز و حقیقتی را از عالم غیب نمی‌شنود.

برداشت: حقیقت، مکانی است که با آرزوها و تمایلات انسانی تزئین شده و تحت تاثیر آنها به وجود آمده است.

برداشت: اگر نتوانی به جایی که طوفان به پا شده نگاه کنی، حتی اگر مرد بینایی باشی، باز هم نمی‌توانی واقعیت را ببینی.