بخش ۳ - (مناجات دوم) در بخشایش و عفو یزدان

برداشت: ای که از ازل بوده‌ای و ما نبوده‌ایم، ای که به ابد زنده هستی و ما هلاک شده.

برداشت: زمانه و قضا و قدر، در پی و فرمان‌بردار فرمان توست و شانهٔ آسمان و فلک غاشیه‌گردان تو‌. (جنیبت‌کش کسی است که اسب یدکی را برای شاه یا ارباب نگه‌می‌دارد و غاشیه‌گردان نوکری که زین‌پوش اسب سواری او را هماره بر دوش حمل می‌کند تا هرگاه که ارباب پیاده شود زین‌پوش را روی زین بیندازد تا از گرد و باران محفوظ باشد. سُفت یعنی شانه)

برداشت: خانه به دوش‌: بی‌خانمان‌، فقیر و پریشان‌حال‌.

برداشت: شاهان در شکار‌، سگ شکاری‌یی که داغ دیگری را داشته باشد نمی‌پذیرفته‌اند و می‌بایستی داغ خودشان را داشته باشد.

برداشت: تو باید بپذیری که ما از باغ تو آمده‌ایم، مانند قمری که در این باغ زندگی می‌کند و به شکل سگ وفادار تو هستیم.

برداشت: ما از هیچ چیز توقعی نداریم و فقط تو را سازنده و نوازنده خود می‌دانیم.

برداشت: این همه نگرانی و امید من برای توست. ای بخشنده، لطفا مرا ببخش و از گناهانم درگذر.

برداشت: ما در وضعیتی قرار داریم که اگر تو ما را رها کنی و به ما توجه نکنی، با چه کسی باید پناه بریم و راه چاره‌ای پیدا کنیم؟

برداشت: این چه زبانی است و این چه گوینده‌ای دارد؟ هر آنچه گفته شده و نگفته مانده، پر از حسرت و پشیمانی است.

برداشت: دل از کجا آمده و این احساسات و آرزوها از کجا نشأت گرفته‌اند؟ من کیستم که برای عظمت و جلال چیزهایی تعظیم کنم و به آن‌ها احترام بگذارم؟

برداشت: به چه دل‌‌؟ یعنی با چه جرأتی‌؟

برداشت: اشاره به حدیث ‌«مَنْ عَرَفَ اللهَ کَلَّ لِسانُه‌» یعنی: هرکس خدا را بشناسد (به خاطر شدّت محبّت یا زیادیِ عظمتِ خدا یا ...) زبانش لال می‌شود.

برداشت: من از حرف‌های ناپخته‌ام شرمنده‌ام، لذا از تو خواهش می‌کنم که با کرم و لطف خود بر من ببخشایی.

برداشت: ما بدون سر و پا به سمت تو آمده‌ایم، اما با این امید که تو خدایی هستی.

برداشت: دوست عزیز، به من ملحق شو و به یاری آنهایی که در درد و غم هستند بشتاب و راه حلی برای مشکلات بیچارگان پیدا کن.

برداشت: کاروان رفت و ما در حال بازگشتیم، ای کسی که به حال ما نگاه می‌کنی! به تنهایی و بی‌کسی‌ام توجه کن.

برداشت: از کی باید پناه بگیریم؟ تویی که در همه چیز بی‌نظیری. از کی باید فرار کنیم؟ تویی که همیشه یاری‌دهنده‌ای.

برداشت: ما هیچ جا را به جز تو قبله نمی‌دانیم. اگر تو نوازی، چه کسی دیگر خواهد نواخت؟

برداشت: دست چنین کسی چه کاری می‌تواند انجام دهد؟ آیا از این وضعیت ناراحت‌تر هم می‌شود؟

برداشت: از اشتباهات و گناهان بگذر که ما فقط شنونده‌ایم و به یاری تو نیاز داریم، چون در پناه تو هستیم.

برداشت: این بیت بیانگر آن است که نام و مقام نظامی به خاطر تو اعتبار یافته و تو در واقع از آن شخص برتر و محترم‌تری.

برداشت: سلام و احوالپرسی با زبانش، معرفت و شناخت واقعی خود را به روحش منتقل کن.