بخش ۱۱۷ - بیان مجاهد کی دست از مجاهده باز ندارد اگر چه داند بسطت عطاء حق را کی آن مقصود از طرف دیگر و به سبب نوع عمل دیگر بدو رساند کی در وهم او نبوده باشد او همه وهم و اومید درین طریق معین بسته باشد حلقهٔ همین در می‌زند بوک حق تعالی آن روزی را از در دیگر بدو رساند کی او آن تدبیر نکرده باشد و یرزقه من حیث لا یحتسب العبد یدبر والله یقدر و بود کی بنده را وهم بندگی بود کی مرا از غیر این در برساند اگر چه من حلقهٔ این در می‌زنم حق تعالی او را هم ازین در روزی رساند فی‌الجمله این همه درهای یکی سرایست مع تقریره

برداشت: یا در این راه به آن چیزی که می‌خواهم می‌رسم، یا اگر به وطن برگردم، مانند پرنده‌ای می‌شوم که از سفر بازمی‌گردد.

برداشت: خواسته‌های من به سفر بستگی دارد، چون وقتی سفر می‌کنم، در مکان‌های دیگر به آن‌ها می‌رسم.

برداشت: من به دنبال یارم به قدری تلاش می‌کنم و سختی می‌کشم که بفهمم نباید او را جستجو می‌کردم.

برداشت: چه زمانی آن همراهی در گوش من خواهد بود که از چرخ زمان بی‌خبر بمانم؟

برداشت: من چگونه می‌توانم از همراهی و فهم رازها حرف بزنم، جز اینکه پس از سفرهای طولانی و دور از میهن، به این درک برسم؟

برداشت: حق با وجودش، دل را دوست داشت و چنان کرد که تا تصویر حق به دل بشنود و از آن دور نشود.

برداشت: پس از اینکه او سفرهای زیادی را انجام داد و راه را برای دیگران باز کرد، بعد از آن محبت و عشق از درون او آزاد شد.

برداشت: وقتی که اشتباهات ما به حساب آمده و تصادفی از کارنامه پاک می‌شوند، آن زمان وضعیت ما به وضوح روشن خواهد شد.

برداشت: اگر می‌دانستم این هم‌نشینی و همراهی چیست، هرگز به دنبالش نمی‌رفتم.

برداشت: دانش واقعی آن است که حاصل سفر و تجربه باشد، نه تنها حاصل تفکر عمیق.

برداشت: این بیت به بیان حالتی از بندگی و وابستگی عاطفی می‌پردازد؛ به گونه‌ای که وجود آن فرد به شدت تحت تأثیر احساسات و اشک و غم قرار گرفته و این وضعیت او را به نوعی محدود و مقید کرده است. به عبارت دیگر، مانند این است که شرافت و مقام یک شخص در اثر این احساسات ناتوانی و تنگنا، متوقف و معلق مانده است.

برداشت: یک کودک شیرینی‌فروش به شدت گریه کرد و در نتیجه، بدهی‌اش به آن شیخ محترم افزایش یافت.

برداشت: داستان معنوی که پیشتر بیان شده، در میان مثنوی ذکر شده است.

برداشت: در دل تو ترسی می‌اندازد تا فقط تو به کسی امید نداشته باشی.

برداشت: در آرزوی سودی دیگر است و آنچه می‌خواهد را از کسی دیگر به دست می‌آورد.

برداشت: ای حس طمع، تو در جایی قرار گرفته‌ای که دسترسی به میوه‌های این درخت بلند و با عظمت برایت میسر نیست.

برداشت: آن طمع از آن مکان وفا نخواهد کرد، بلکه آن نعمت از جایی دیگر به انسان می‌رسد.

برداشت: چرا آن حسادت و طمع را در دل تو قرار دادند، وقتی که از آن سو که تو را نخواست، چیزی را به تو بخشید؟

برداشت: در این دنیا، برای هر چیزی دلیلی و مفهوم خاصی وجود دارد، و این باعث می‌شود که انسان همیشه در فکر و تعجب باشد.

برداشت: تا زمانی که دلت در سردرگمی به سر می‌برد، نمی‌دانی که هدف من از کجا به تو خواهد رسید.

برداشت: برای این‌که بفهمی ناتوانی و نادانی‌ات را، باید ایمان تو به مسائل پنهان و غیبی بیشتر شود.

برداشت: دل تو در فکر و حیرت است که چه چیزی از این امید و طمع به بار خواهد آورد.

برداشت: تو امید داری که روزی از دوخت و دوز به دست بیارید، در حالی که از خیاطی بدون سرمایه و بدون زحمت چیزی نصیبت نخواهد شد.

برداشت: روزیت در حرفه زرگری به دست می‌آید، اما این به خاطر تلاش و همت توست که این شغل دور از ذهن نبوده است.

برداشت: اگر رزق و روزی از سمت خداوند برای کسی مقدر نشده باشد، پس چرا به انتظار آن نشسته‌ایم؟ وقتی که خدا آن روزی را نخواهد، نباید به دنبال آن باشیم.

برداشت: به خاطر نادر بودن حکمت در علم و حقیقت، آن حکم را در گذشته به نگارش درآورده‌اند.

برداشت: وقتی که در فکر و اندیشه‌ات گیج و سرگردان هستی، تمام کار و فعالیت‌های تو هم تحت تأثیر این گیجی قرار می‌گیرد.

برداشت: یا اینکه با تلاش و کوشش به وصال یار می‌رسم، یا این‌که به طریقی غیر از کوشش خودم می‌خواهم به هدفم برسم و نتیجه‌ای بهتر بگیرم.

برداشت: من نمی‌توانم بگویم که چگونه به هدفم می‌رسم، اما مدام در تلاشم تا ببینم این مسیری که در پیش دارم، به کجا خواهد انجامید.

برداشت: مرغی که سرش بریده شده، در هر方向 می‌افتد تا ببیند جانش از بدنش به کدام سمت جدا می‌شود.

برداشت: یا خواسته‌ام برآورده شود از این عالم، یا از جهانی دیگر و مرتبه‌ای بالاتر.