بخش ۸۶ - تدبیر کردن موش به چغز کی من نمی‌توانم بر تو آمدن به وقت حاجت در آب میان ما وصلتی باید کی چون من بر لب جو آیم ترا توانم خبر کردن و تو چون بر سر سوراخ موش‌خانه آیی مرا توانی خبر کردن الی آخره

برداشت: موش چغز، که معروف به دانایی و خرد است، می‌گوید که این گفتگو هیچ‌گاه تمام نمی‌شود و همیشه موضوعاتی برای گفتن وجود دارد. او به نوعی اشاره می‌کند که انسان‌ها همیشه سوالات و ابهامات جدیدی دارند که باعث ادامه‌ی بحث‌ها می‌شود. این به نوعی نشان‌دهنده‌ی عمق تفکر و بی‌پایانی گفتگوهایی است که درباره‌ی موضوعات مختلف می‌توان انجام داد.

برداشت: زمانی خواهد رسید که با تو گفت‌وگو کنم و رازهای تو همچون آب زلالی در دل من برملا شود.

برداشت: در کنار جوی آب، صدای ناله و فریاد عاشقان به گوش تو نخواهد رسید.

برداشت: در این لحظه مشخص، ای دلیر، به تو نگاه می‌کنم و از تقلید و از گردآوری تو سیر و خسته شده‌ام.

برداشت: در پنج وقت مختلف، ندا و راهنمایی عشق‌ورزان برای نماز به آنها می‌رسد و این امر نشان‌دهنده‌ی پیوند مستمر آنها با عبادت است.

برداشت: هیچگاه آن مستی که در میان سرهاست، با پنج مسالمت نمی‌یابد؛ حتی با پانصد هزار هم آرام نمی‌شود.

برداشت: زر و زیور برای عاشقان اهمیتی ندارد، زیرا جان انسان‌های صادق همیشه تشنه حقیقت و عشق واقعی است.

برداشت: این بیت اشاره دارد به اینکه ماهی‌ها به خاطر عدم وجود دریا، نمی‌توانند به زندگی عادی خود ادامه دهند. به عبارتی دیگر، آنان بدون آب و دریا نمی‌توانند زنده بمانند و از زندگی لذت ببرند. این موضوع به نوعی به وابستگی و نیازمندی موجودات به محیط زیست خود اشاره می‌کند.

برداشت: این دریا مانند مکانی مقدس است و آبش به اندازه‌ای زیبا و دل‌انگیز است که مانند جرعه‌ای می‌ماند که ماهیان با حالتی شاداب و سرخوش از آن بهره‌مند می‌شوند.

برداشت: یک لحظه دوری از محبوب برای عاشق، مانند سال‌ها و سال‌ها وصال و نزدیکی به اوست که در ذهنش تداعی می‌شود.

برداشت: عشق همچون درخواستی است که پیوسته در جستجوی چیزهای مختلف و دگرگون می‌باشد، همانند روز و شب که همیشه در حال تغییر و نو شدن هستند.

برداشت: روز عاشق شب است و به خاطر این عشق مضطرب و نگران است. وقتی شب را می‌بینی، متوجه می‌شوی که شب نیز در عشقش بیشتر از روز همچنان به شدت عاشق و پرشورتر است.

برداشت: آن‌ها به خاطر تلاش و جست‌وجو، فقط یک لحظه در پی یکدیگر ایستاده‌اند و هیچ چیز بیشتر از این نیست.

برداشت: این ابیات به ارتباط و وابستگی بین افراد اشاره دارند؛ یکی در حال غفلت است و دیگری پیرو آن. در واقع، این بیانگر وزنه‌ای است که احساسات و افکار گوناگون می‌تواند بر ما و رفتارمان بگذارد، به طوری که ممکن است یکی تحت تأثیر دیگری دچار سردرگمی و یا نشاط شود. این نوع پیوند انسانی، ما را به هم متصل می‌کند و منجر به تأثیر متقابل می‌شود.

برداشت: در دل معشوق، تمام عاشقان حضور دارند و در دل عذرا، همیشه نام وامق (عاشق معروف) به چشم می‌خورد.

برداشت: در دل عاشق فقط معشوق وجود دارد و هیچ چیز دیگری بین آن‌ها فاصله نمی‌اندازد.

برداشت: این دو نفر بر روی یک شتر نشسته‌اند، پس چطور ممکن است که این دو نفر با هم از عهده مشکلاتی که برایشان پیش می‌آید برآیند؟

برداشت: هیچ‌کس هرگز در دل خود با کس دیگری سازش نکرد و هیچ‌کس به تنهایی در زندگی تنها نماند.

برداشت: این شخص به قدری درک و عقل خود را به کار نگرفته که مفهوم این موضوع را بفهمد و این فهم تنها با مرگ او میسر خواهد شد.

برداشت: اگر با عقل بتوانی این را درک کنی که این امکان وجود دارد، پس خشم نفس به چه دلیل واجب شده است؟

برداشت: با رحمت بزرگی که پادشاه دارد، نیازی به گفتن نیست که وقتی او نفس می‌کشد، تمام موجودات به خاطر او زندگی می‌کنند.