بخش ۷۸ - انابت آن طالب گنج به حق تعالی بعد از طلب بسیار و عجز و اضطرار کی ای ولی الاظهار تو کن این پنهان را آشکار

برداشت: یک درویش به دانای راز گفت: به خاطر این گنج، سخنان بی‌معنی و بیهوده‌ای را به زبان می‌آورم.

برداشت: حرص و طمع مانند دیوی است که هیچ جایی برای آرامش نمی‌گذارد؛ نه در تند و تیز بودنش و نه در آرامش و سستی‌اش.

برداشت: من از ظرفی لقمه‌ای برداشتم و آنقدر داغ بود که دهانم سوخت و سیاه شد.

برداشت: من هیچ‌گاه به خودم نگفتم که در این وضع نابسامانم، از او که در این مسائل خبره است، کمک بگیرم تا این مشکل را حل کند.

برداشت: به سخن حق باید با دقت و فهم درست توجه کرد. از حدس و گمان خود برداشت نکنید و بیهوده سخن نگویید.

برداشت: کسی که گره‌ای را به وجود آورده، همان فرد می‌تواند آن را باز کند؛ مانند مهره‌ای که او انداخته و حالا ممکن است آن را از دست بدهد.

برداشت: هرچند آن سخن به نظر ساده و راحت می‌آید، اما رمز و راز آن به سادگی قابل درک نیست.

برداشت: پروردگارا، من از این عجله و شتاب توبه کردم. حالا که تو درهای رحمت را بسته‌ای، تو خود این درها را باز کن.

برداشت: در برابر پرچم دین دوباره نشسته‌ام و بدون استعداد دعا می‌کنم.

برداشت: کجا هنری وجود دارد؟ کجا من هستم؟ دل من پر از تصاویری از توست و خودت در اینجا نیستی.

برداشت: هر شب، در خواب و خیال، اندیشه و فرهنگم مثل کشتی‌ای غرق شده در آب رها و بی‌حاصل می‌شود.

برداشت: نه من باقی می‌مانم و نه آن زیبایی وجود، مانند مرده‌ای که بی‌خبر افتاده است.

برداشت: تا صبح زود، تمام شب آن پادشاه علی (علی علیه‌السلام) همواره می‌گوید: آیا من نگفته بودم؟ و پاسخ تایید را نیز می‌گیرد.

برداشت: این بیت به این معناست که یا همه چیز در یک لحظه تغییر می‌کند و به طور کلی تحت تأثیر قرار می‌گیرد، یا اینکه چیزی بزرگ و قوی تمام آنچه را که وجود دارد می‌خورد و نابود می‌کند. در واقع، این اشاره به ناپایداری و آسیب‌پذیری زندگی و وضعیت‌ها دارد.

برداشت: صبحگاهان، همانند شمشیری که از غلاف خود خارج می‌شود، تاریکی شب را کنار می‌زند.

برداشت: خورشید صبح به تدریج تاریکی شب را از بین می‌برد و مانند نهنگی که خوراکش را هضم کرده، آثار شب را پاک می‌کند.

برداشت: مانند یونس که از درون آن نهنگ بیرون آمد، ما نیز از آن وضعیت سخت رهایی پیدا کردیم و در میان عطر و رنگ‌ها پخش شدیم.

برداشت: مردم مانند یونس در دریا به ذکر و عبادت مشغول شدند و در میان تاریکی‌ها آرامش و راحتی پیدا کردند.

برداشت: هر کس در صبح زود می‌گوید که چگونه شب به پایان می‌رسد و با طلوع روز از تاریکی خارج می‌شود.

برداشت: ای بخشنده‌ای که در شب‌های تار و وحشت‌زا، گنجینه‌های رحمت را نثار می‌کنی و بر چندین چشم رحمت می‌افزایی.

برداشت: چشم‌ها بیدار و گوش‌ها شنواست، بدن سبک و آزاد است، شبیه نهنگی در آب.

برداشت: از مقام‌های بالای وحش‌رو دیگر به هیچ‌وجه نمی‌گریزیم، زیرا هیچ‌کس مانند تو وجود ندارد.

برداشت: موسی آنچه را که نار (آتش) می‌دید، در حقیقت نور بود، و زنگیی (شوخی) بود که در شب دیدیم، آن را حور (زیبا) به حساب آوردیم.

برداشت: از این پس ما به خوبی از تو مشاهده می‌کنیم، تا زمانی که دریا به وسیله خاشاک و گیاهان پوشیده نشود.

برداشت: چشمان ساحران وقتی از خواب بیدار می‌شوند، مانند چشمی که از عمق خواب رها شده، بی‌نیاز از دست و پا و عمل، به جادوگری مشغول هستند.

برداشت: چشمی که به دنیای اطرافش نمی‌بیند، فقط به دلیل عواملی است که وجود دارد. هر کسی که به خاطر این عوامل احساس ترس یا لرزش می‌کند، در حقیقت از دوستان و یاران واقعی خود بی‌نصیب است.

برداشت: اما حقیقت این است که دوستان ما بر اساس آداب و رسوم خود، در کنار هم زندگی کنند و از نعمت‌های زندگی بهره‌مند شوند.

برداشت: در این بیت گفته شده که افرادی که شایسته هستند و افرادی که شایسته نیستند، هر دو به نوعی تحت تاثیر رحمت و لطف الهی قرار دارند و از قید و بند مشکلات و محدودیت‌ها آزاد می‌شوند. در حقیقت، رحمت خداوند همه را در بر می‌گیرد و به آن‌ها کمک می‌کند.

برداشت: در نبود ما کسانی که لایق هستیم، چه چیزی را به ما داده‌اند که برای این جان و این دانش تلاش کرده‌ایم؟

برداشت: ای آنکه یار هر بیگانه‌ای شده‌ای، تو به کسی لباس گل و خاری هدیه داده‌ای.

برداشت: با خاک ما کار دیگری نکن و بار دیگر هیچ چیز نکن.

برداشت: این دعا از همان ابتدا به دستور تو بوده وگرنه خاکی مانند من از کجا می‌تواند به چنین خواسته‌ای برسد؟

برداشت: زمانی که تو امر کردی دعاهای ما را، ای شگفتی، خودت هم دعاهای خود را مستجاب کن.

برداشت: شب، بینش و احساسات را دچار اختلال کرده و در این وضعیت، نه امیدی وجود دارد، نه ترسی و نه ناامیدی.

برداشت: من در دریای رحمت خداوند غرق شده‌ام تا ببینم با چه مهارتی می‌توانم آمال و آرزوهایم را محقق کنم.

برداشت: یکی را به شکوه و عظمت و نورپر کرده و دیگری را در دنیای توهم و خیالات غرق کرده است.

برداشت: اگر به خودم بیاندیشم و هیچ هنر و تدبیری نداشته باشم، در نتیجه، تدبیر و رای من به حکم خودم نادرست خواهد بود.

برداشت: شب که نرفتی، بی‌تابی و ناآرامی من تحت کنترل من بود، اما تو با رفتارهایت به من آسیب زدی و باعث پریشانی مرغانم شدی.

برداشت: اگر از حال و هوای درون خود و مراحل روحی‌ام آگاه بودم، در زمان خواب، بی‌خبری و آزمایش، می‌توانستم بهتر درک کنم.

برداشت: چون دست من از این مشکلات و معما خالی است، جالب اینجاست که من از چه کسی به این حالت حیرت‌زده درآمده‌ام.

برداشت: چشم خود را نادیده گرفتم و دوباره دعایی را به همراه برداشتم.

برداشت: ای کریم، من هیچ چیز ندارم جز دلی که از غم و دلتنگی بیشتر از چشم من ناراحت است.

برداشت: در این بیت شاعر به بازی با حروف الفبا پرداخته و با ایجاد ترکیبات صوتی و معنایی، از الفاظ استفاده کرده است. او به شباهت‌های ظاهری و تفاوت‌های موجود در حروف و معانی اشاره می‌کند و به نوعی بازی با زبان را به تصویر می‌کشد. به طور کلی، این عبارت از زوایای مختلف به تشابهات و تفاوت‌ها میان چیزها، از جمله انسان‌ها و هویت‌هایشان می‌پردازد.

برداشت: حرف الف هیچ ارزشی ندارد، آنکه غافل است. اما میم، در زمانی که دلتنگ است، نشان از عقل و درک بالایی دارد.

برداشت: در زمانی که بی‌خبر و غافل بودم، هیچ‌چیز برایم مشخص نبود، ولی در زمانی که بیدار شدم و به خودم آمدم، همه چیز در وجودم و اطرافم قابل شناسایی شد.

برداشت: هیچ چیز دیگری را بر این هیچ نام دولت نگذار، بر این پیچیدگی هم نام و نشان نگذار.

برداشت: من هیچ چیز از خود ندارم که مرا بسازد، زیرا این تعداد مسائل در ذهنم فقط ناشی از اوهام است.

برداشت: در زندگی‌ام هیچ چیز ندارم، اما تو باعث شو که من غنی شوم. من از درد و رنج زیادی گذشتم، پس من را به آرامش و راحتی برسان.

برداشت: من در آب اشک، بدون هیچ پوششی، بر در خانه‌ات می‌ایستم، چون چشمم به تو نمی‌افتد.

برداشت: مرا با چشم‌پوشی و بخشش خود، مانند سبزه و گیاهان زندگی بخشیدن.

برداشت: اگر نمانم، آب‌ آبم؛ مثل عین نبی، از عین باران می‌بارم.

برداشت: او مانند آبی که با مهربانی از دل زمین می‌جوشد، با فضیلت و بزرگی و پیشرفت به جلو می‌آید.

برداشت: وقتی من نیستم و اشک‌هایم می‌ریزد، زندگی‌ام خالی از محتواست و دست‌ام به هیچ چیز نمی‌رسد.

برداشت: وقتی چشمانم این‌گونه به اشک افتاده‌اند، باید اشک من به اندازه‌ای باشد که صد جیحون را پر کند.

برداشت: بهتر است در زندگی به چیزهای کوچک و معنادار توجه کنیم، زیرا همین چیزهای کوچک می‌توانند از ارزش و عمق بیشتری نسبت به امور گسترده و بی‌معنی برخوردار باشند.

برداشت: وقتی باران به باغ بهشت می‌ریزد، زمین زشت و شوره‌زار هم آبی نمی‌خواهد و به دنبال آن نمی‌گردد.

برداشت: ای برادر، هیچگاه از دعا کردن دست نکش، فرقی ندارد که خدا دعایت را بپذیرد یا رد کند؛ مهم این است که تو همیشه در حال دعا کردن باشی.

برداشت: نان که جلوی پیشرفت و جریان این آب را گرفته باید به سرعت از آن دست کشید و آن را رها کرد.

برداشت: خودت را مرتب و آماده کن و با تلاش و سخت‌کوشی، از احساسات و تجربه‌های زندگی غذایی برای پیشرفت خود بپزی.