بخش ۴۷ - بار دیگر رجوع کردن به قصهٔ صوفی و قاضی

برداشت: صوفی گفت که در انتقام، نباید به کسی آسیب زد و گناه او را بر دوش دیگران گذاشت.

برداشت: لباس تسلیم به گردنم است و این پیوند باعث شده تا تحمل آسیب‌ها و مشکلات برای من آسان‌تر شود.

برداشت: صوفی مشاهده کرد که دشمنش به شدت آسیب دیده است. او گفت: اگر من بخواهم به او حمله کنم، باید به طور خصمانه و ستیزه‌جویانه عمل کنم.

برداشت: او با یک مشت به من حمله می‌کند، مثل اینکه فلز گداخته را می‌ریزد، سپس مثل یک شاه به من دستور می‌دهد تا مجازات و تنبیه شوم.

برداشت: خیمه خراب شده و میخ آن به دنبال دلیلی می‌گردد تا سقوط کند.

برداشت: برای این مرده تاسف می‌خورم، افسوس که انتقامم زیر تیغ خواهد افتاد.

برداشت: چون نتوانست به دشمن ضربه‌ای بزند، تصمیم گرفت که به سمت قاضی برود.

برداشت: ترازوی حق، معیاری است که همه چیز را به درستی می‌سنجد و در آن، نیت خالص و بدون فریب و حیله وجود دارد.

برداشت: او مانند قیچی است که کینه‌ها و نزاع‌ها را قطع می‌کند و در جدال بین دو رقیب و سخنان بیهوده، به عنوان یک نیروی قاطع عمل می‌کند.

برداشت: دیو در شیشه جادو و فریب او را به وجود می‌آورد و آشوب‌ها را زیر نظر و کنترل او قرار می‌دهد.

برداشت: زمانی که دشمن طمعکار ترازو را ببیند، از سرکشی و خودخواهی خود دست برمی‌دارد و به پیروی از حق می‌پردازد.

برداشت: اگر ترازویی برای سنجش وجود نداشته باشد، حتی اگر چیزی به اندازه‌ای زیاد باشد که بتواند نشان دهد، رضایت نخواهد بخشید درصورتی‌که از حقیقت آگاه باشد.

برداشت: یک قاضی وجود دارد که رحمت را برقرار می‌سازد و درگیری‌ها را به دور می‌کند. او تنها بخشی کوچک از دریای عدالت در قیامت است.

برداشت: هرچند که قطره‌ای کوچک و ناچیز است، اما زیبایی و ویژگی‌های آب دریا در آن نمودار است.

برداشت: اگر سر و ذهن خود را از آلودگی‌ها پاک کنی، می‌توانی حتی از یک قطره، به عظمت دجله پی ببری.

برداشت: اجزای یک چیز نشان‌دهنده وضعیت تمام آن چیز هستند، تا زمانی که نشانه‌های غروب خورشید پیدا شود.

برداشت: خداوند به جسم احمد (پیامبر اسلام) همان چیزی را عطا کرده که درباره‌اش بیان شده، یعنی به او مقام و ویژگی‌هایی داده که در آیات و سخنانش ذکر شده است.

برداشت: اگر مورچه‌ای در روی دانه‌ای بلرزد، به این دلیل است که اگر دانه‌ای از آن داشته باشد، می‌تواند خوشه‌ای از غلات به دست آورد.

برداشت: صوفی که بی‌دل و احساس است، در مواجهه با سختی‌ها و دردها، به سرعت دشمنی‌ها و ناملایمات را می‌پذیرد.

برداشت: ای کسی که بر دیگران ظلم و ستم کرده‌ای، غافل از این هستی که خوش‌دلی و خوبی می‌تواند تو را به پاداش‌های شایسته برساند.

برداشت: شاید فراموش کرده‌ای که به خاطر کارهایت، پرده‌های غفلت بر تو افتاده است.

برداشت: اگر تو دشمنی در صفات و ویژگی‌های برتر خودت، به ستایش ویژگی‌های دیگران دچار نمی‌شوی.

برداشت: اما تو در زندانی و به همین دلیل کم‌کم از ناراحتی‌هایی که به دیگران به لحاظ رفتار کرده‌ای، عذرخواهی کن.

برداشت: محتسب (مرشد یا ناظر) تا زمانی که به یک بار به تو توجه نکرده، بهتر است آبروی خود را حفظ کنی و در حال حاضر با محبت رفتار کنی.

برداشت: صوفی به سمت کسی که سیلی می‌زند رفت و دستش را به طرف او دراز کرد، درست مانند مدعی که دستش را به دامن او می‌زند.

برداشت: او را به قاضی می‌برند تا این خر نادان را مجازات کند.

برداشت: یا با زخم او را مجازات کن، همان طور که خودت می‌پسندی که مجازات شود.

برداشت: اگر کسی از آزار تو بمیرد، تو مجاز نیستی که کیفر بپردازی، زیرا او بزرگ‌تر از توست.

برداشت: هر کس که شجاعت لازم برای تحمل قدرت و داوری قاضی را ندارد، حق ندارد به قاضی الزام و فشار بیاورد؛ زیرا او از درک و فهم کافی برخوردار نیست.

برداشت: تو نمایندهٔ حقیقت و سایهٔ عدالت هستی که بازتاب‌دهندهٔ هر حق‌دار و مستحق است.

برداشت: آدم باید به خاطر ظالم بودن دیگران، ادب و احترام را رعایت کند، نه به خاطر منافع و خشم خودش.

برداشت: اگر خطایی رخ دهد، به خاطر این است که زندگی دنیا زودگذر و فانی است و باید نسبت به آن توجه داشت و عاقلان باید نتیجه‌گیری کنند.

برداشت: کسی که به خاطر خود کار می‌کند، تنها به منافع خود فکر می‌کند و مسئولیت‌هایش را به عهده می‌گیرد، اما کسی که برای خدا کار می‌کند، در امنیت و آرامش است و به اصول الهی پایبند است.

برداشت: اگر پدر به فرزند ضربه‌ای بزند و فرزند بمیرد، باید برای پدر دیه‌ای در نظر گرفته شود.

برداشت: چون او برای کارهای خود به خدمت نیاز دارد، پس خدمت به او بر فرزند واجب است.

برداشت: وقتی معلم بر کودک ضربه‌ای زد، آن کودک آسیب دید. اما بر معلم هیچ چیز نیست، نترس.

برداشت: معلم به عنوان نماینده و امانت‌دار مسئولیت‌های خود را به خوبی انجام می‌دهد و هر امین نیز باید طبق دستورات و وظایف مشخصی عمل کند.

برداشت: اگر استاد در خدمت نباشد، نیازی به خدمت به او نیست. در این صورت، کار جوینده به زور و اجبار نمی‌باشد.

برداشت: اگر پدر به او ضربه‌ای بزند، در واقع به خاطر خودش این کار را کرده است، بنابراین او نیز از پرداخت دیه معاف نخواهد بود.

برداشت: خودت را فراموش کن و از خودخواهی دست بردار. به سادگی و بی‌نیازی زندگی کن، مانند یک درویش.

برداشت: زمانی که بی‌خود شدی و از خود بی‌خبر، هر کاری که انجام دهی، من می‌دانم که تو آن را نکرده‌ای، بلکه اراده‌ای از جانب دیگری تو را به این کار وادار کرده است.

برداشت: این جمله به مفهوم این است که یک تعهد یا ضمانت مرتبط با حقوق واقعی است، نه فقط بر اساس اعتماد به شخصی که مسئولیت آن را بر عهده دارد. جزئیات این موضوع در علم فقه به طور دقیق توضیح داده شده است.

برداشت: هر مغازه‌ای، هدف و آرزویی متفاوت دارد. به یاد داشته باش که زندگی هم مانند یک مغازه است که ممکن است در آن جا فقر و یا کمبود وجود داشته باشد.

برداشت: در فروشگاه کفاشی، چرم باکیفیت برای ساخت کفش وجود دارد، اما اگر فقط به چوب نگاه کنی، این زیبایی را نمی‌بینی.

برداشت: در حضور فروشندگان پارچه و لباس، اگر قصد خرید خوبی را داشته باشید، باید در انتخاب خود دقت کنید.

برداشت: مثنوی ما یک فروشگاه از اتحاد و یگانگی است و هر چیزی که غیر از یکپارچگی است، مانند بت مجازی می‌باشد که به ما تحمیل شده است.

برداشت: ستایش بت به منظور فریب مردم، همچون پرنده‌ای است که در ارتفاعات بالا زندگی می‌کند.

برداشت: در سورهٔ نجم به آن موضوع اشاره شده است، اما آن فتنه‌ای که موجود است، در این سوره نیامده است.

برداشت: در آن زمان، تمام کافران به سجده افتادند و این موضوع نشان از این داشت که کسی که با سر به در زد، همانی بود که به راز و نیاز پرداخته بود.

برداشت: بعد از این، باید درباره‌ی موضوعاتی پیچیده و دشوار صحبت کرد. با سلیمان همراه باش و در مورد کارهایت با دیوان مشورت کن.

برداشت: به زودی درباره داستان صوفی و قاضی صحبت کن و آن ستمکاری را که ضعیف و ناتوان است، به تصویر بکش.

برداشت: قاضی آسمانی به پسرش گفت که باید بروی و نقشی از خوبی‌ها و بدی‌ها بکشی.

برداشت: کسی که در جستجوی انتقام است، اکنون به خیال و توهمات خود گرفتار شده و از واقعیت دور افتاده است.

برداشت: قوانین و مقررات دینی برای زندگی و ثروتمندان است، اما برای کسانی که در گورستان هستند، این قوانین کجا اجرا می‌شوند؟

برداشت: افرادی که به خاطر فقر و نداشتن امکانات، بی‌سر و سامان هستند، در بسیاری از جهات از مردگان بی‌خبر و بی‌روح، بدتر هستند.

برداشت: انسان‌ها از یک روستا به سوی خاموشی می‌روند و در برابر سختی‌ها و چالش‌های پیش آمده از سوی صوفیان، از همه جوانب دچار فناء و نابودی می‌شوند.

برداشت: مرگ یک عمل قتل است و هر یک از سیصد هزار نفر قربانی، ارزش و بهای خون خود را دارند که قابل شمارش نیست.

برداشت: اگرچه این مردم بارها به دلیل خونبهای خود مورد ظلم قرار گرفته‌اند و کشتار شده‌اند، اما همچنان تاوان ظلم و ستم خود را می‌پردازند.

برداشت: هر یک از آنها مانند جرجیس هستند، کشته شده و دوباره زنده شده‌اند، انگار که شصت بار این اتفاق برایشان افتاده است.

برداشت: کسی که به سبب زیبایی و دلنشینی سنان (یک شخصیت یا مفهوم) دچار عشق و شیدایی شده، همچنان می‌سوزد و رنج می‌کشد. او از آنچه که در دل دارد، گله می‌کند و پای این موضوع را به زخم‌های تازه‌تری می‌کشد.

برداشت: قسم به خدا، از عشق و محبت، جان‌پرست‌ها بیشتر از خود عاشقان کشته می‌شوند.

برداشت: قاضی گفت: من دادیار حیم هستم، حکمم برای صاحب‌نظران در مورد قبرستان چیست؟

برداشت: این شخص اگر چه در ظاهر مقام و منزلت ویژه‌ای ندارد، اما ریشه‌اش در عراقی‌های بزرگ و خاندان‌های با ارزشی بوده است.

برداشت: اگر فقط به ظاهر و نوشته‌ها نگاه کنی، مانند کسی هستی که در گور خویش، به گور دیگری می‌نگرد. تو نمی‌بینی که حقیقت چیست و فقط به آنچه در ظاهر است توجه داری.

برداشت: اگر سنگی از قبر بر تو بیفتد، عقلا از کجا می‌دانند که این سنگ از کجا آمده است؟

برداشت: از خشم و کینهٔ مردگان دوری کن و با یادگارها یا نشانه‌های گرمابه که نماد آرامش و سکون است، به مبارزه نپرداز.

برداشت: از زنده بودن خود سپاسگزار باش، زیرا در این زندگی، حق و حقیقت به راحتی بر تو روشن می‌شود و می‌توانی مسیر درست را بشناسی و دنبال کنی.

برداشت: خشم ناشی از حق و زخم آن، نشانه‌ای از زنده بودن حقیقت است و این حقیقت به مانند پوست پاک و بدون آلودگی است.

برداشت: خداوند او را به قتل رساند و در پای او حیات تازه‌ای بخشید. سپس، قصابانه پوست او را از تنش جدا کرد.

برداشت: با دمیدن در او، حالتی ماندگار به وجود آمد، اما اگر دمیدن حق نبود، مانند نفخه‌ی قصابی خواهد بود.

برداشت: بین دو دمیدن، تفاوت‌های بسیاری وجود دارد. این همه زینت و زیبایی در آن یکی است، اما در سر جمع، آن یکی به طور کلی متفاوت است.

برداشت: این زندگی که از او جدا شده، به ضرر است و آن زندگی که از نفخ الهی به وجود آمده، دائمی و همیشگی است.

برداشت: در این لحظه، اوضاع و شرایط مانند گذشته نیست، بنابراین به دقت توجه کن و از عمق این مسئله آگاه شو تا به حقیقت دست یابی.

برداشت: هیچ کس مجتهدی را بر اسب نمی‌نشاند، همان‌طور که کسی نقش هیزم را بر روی خر نمی‌گذارد.

برداشت: بهتر است او روی خر ننشیند، چون آن بهتر از نشستن پشت تابوتش است.

برداشت: ظلم به معنای قرار دادن نهادن چیزی در غیر جای خود است. بنابراین، از این کار پرهیز کن که هیچ چیز را در جایی که به آن تعلق ندارد قرار دهی، زیرا این عمل باعث ضایع شدن آن چیز می‌شود.

برداشت: صوفی گفت: آیا تو می‌پذیری که او بدون اینکه مجازاتی ببیند و بدون هیچ عذری، به تو آسیب بزند؟

برداشت: این درست نیست که یک خر بی‌خبر و بی‌فکر باعث تزلزل و سردرگمی گروهی از دیوانه‌ها و صوفیان شود.

برداشت: قاضی پرسید که آیا چیزی بیش از آنچه داری داری یا کم داری؟ او جواب داد که در این دنیا فقط شش درم دارم.

برداشت: قاضی گفت: سه درم را خرج کن و سه درم دیگر را بدون هیچ کلامی به او بده.

برداشت: او زار و ضعیف و درویش است و برای رفع نیاز خود به سه درهم نیاز دارد تا بتواند کمی سبزی و گیاه بخرد.

برداشت: قاضی به پشت صوفی نگاه کرد و دید که آن شخص بدی که در نظرش می‌آمد، از نظر او بهتر است.

برداشت: او به دنبال انتقام بود تا به خاطر سیلی‌ای که خورده، دستش را به‌راستی بالا بیاورد، زیرا حالا قصاص آن سیلی ساده و آسان شده است.

برداشت: قاضی به سمت گوشش آمد تا رازی را بگوید و با این حال، سیلی‌ای به صورت قاضی زد که او را به بالا پرتاب کرد.

برداشت: گفت که اگر هر شش نفر را بگیرید، من که با شما خصومتم، آزاد می‌شوم و دیگر هیچ دلهره یا نگرانی ندارم.