بخش ۱۸ - استدعاء امیر ترک مخمور مطرب را به وقت صبوح و تفسیر این حدیث کی ان لله تعالی شرابا اعده لاولیائه اذا شربوا سکروا و اذا سکروا طابوا الی آخر الحدیث. می در خم اسرار بدان می‌جوشد؛ تا هر که مجردست از آن می‌نوشد قال الله تعالی ان الابرار یشربون این می که تو می‌خوری حرامست ما می نخوریم جز حلالی «جهد کن تا ز نیست هست شوی وز شراب خدای مست شوی»

برداشت: زبان ترکی، مانند جادوگری، او را به حالتی آگاه کرده و از مستی شراب به وجد آمده و خواهان موسیقی و ساز و آواز شده است.

برداشت: آوازه‌خوان، جانِ خوش‌نوای می‌نوشان است و آنچه که مستان را سرحال می‌آورد، همین نغمه‌ها و شگفتی‌های می‌نوشی است.

برداشت: موسيقی‌دان آنان را به سوی شادی و نوشی‌دلی برد، و دوباره خود شادی را از نغمه‌های آن موسیقی‌دان چشید.

برداشت: این شراب حقیقت را آن موزن به دوش می‌برد و این شراب جسم را از این موزن می‌نوازد.

برداشت: هر دو در صحبت اسم یکسانی دارند اما زیبایی یکی با دیگری متفاوت است.

برداشت: در بیان این مطلب شاید اشتباهی در واژه‌ها وجود داشته باشد، اما تو خود را به آسمان برسان، تا به فروغ و روشنایی دست یابی.

برداشت: تفاوت‌های ظاهری و واژه‌ها می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ گاهی اوقات، افراد مختلف به یکدیگر نزدیک‌تر از آن چیزی هستند که فکر می‌کنیم. این بیت به ما یادآوری می‌کند که ممکن است گروه‌هایی با باورها و عقاید متفاوت، در عمق وجود خود مشابهت‌هایی داشته باشند.

برداشت: جسم‌ها مانند کوزه‌های سربسته هستند؛ بنابراین باید در هر کوزه توجه کرد که چه چیزی وجود دارد.

برداشت: این بیت به تفاوت دو نوع وجود اشاره دارد. یکی مانند کوزه‌ای است که از آب حیات پر شده و به زندگی و تازگی اشاره دارد، در حالی که دیگری مملو از زهر ممات است که نشانه‌ای از مرگ و نابودی است. بنابراین، این دو حالت نمادین از دو نوع زندگی متفاوت هستند که یکی سرشار از زندگی و دیگری غرق در درد و مرگ است.

برداشت: اگر به محتوای درون چیزی توجه کنی، برایت ارزشمند است، اما اگر فقط به ظاهر آن نگاه کنی، نمی‌توانی به درستی آن را بشناسی و گمراه خواهی شد.

برداشت: این بیت به این معناست که کلمات و عبارات مانند جسمی هستند که ظاهر دارند، اما معانی آنها در درون، درست مانند روحی که در بدن وجود دارد، زندگی می‌کنند و عمیق‌تر از ظاهرشان هستند.

برداشت: چشم جسم دائماً مشغول دیدن امور دنیوی و ظاهری است، اما چشم جان و دل به مشاهده واقعیت‌های عمیق‌تر و معنوی می‌پردازد.

برداشت: پس از شکل و الفاظ مثنوی، معنای واقعی و هدایت کننده وجود دارد.

برداشت: در کلام پیامبر گفته شده است که این قرآن برخی را هدایت می‌کند و برخی دیگر را به گمراهی می‌کشاند.

برداشت: خدا خدا، زیرا عارف می‌گوید: در پیش عارف، چه کسی می‌تواند وجود نداشته باشد؟

برداشت: فهم تو به اندازهٔ شراب شیطانی بود، پس چگونه می‌توانی خیال رحمانیت را در سر پرورش دهی؟

برداشت: این دو نفر با هم خوش می‌گذرانند، یکی با شراب و دیگری با موسیقی. این نشان‌دهنده‌ی تبادل و شتاب در لذت‌بردن از زندگی است.

برداشت: بسیاری از افرادی که مست و شاداب هستند، تحت تأثیر نواهای مطربان، به سمت میخانه و شادی می‌روند.

برداشت: این دل مانند گوی در بازی چوگان است که در میدان زندگی در حال حرکت و بازی کردن است. سر میدان نشان‌دهنده آغاز و پایان نشان‌دهنده نتیجه این بازی است.

برداشت: در اینجا بیان می‌شود که اگر کسی به چیزی فکر کند و ذهنش را به آن مشغول کند، به راحتی جذب آن می‌شود و در واقع، آن فکر یا احساس می‌تواند به واقعیت تبدیل شود. به عبارت دیگر، تمرکز بر افکار خاص می‌تواند انسان را به سمتی که در ذهنش دارد، هدایت کند.

برداشت: پس از آن، والد و فرزند به حالت غش می‌رسند و در آنجا یکی می‌شوند.

برداشت: زمانی که شادی و درد با هم صلح کردند، نوازندگان ما را از خواب بیدار کردند.

برداشت: خواننده شروع به اجرای شعری خواب‌آور کرد که به نوعی درباره‌ی نوشیدن و تشنگی صحبت می‌کند و بیانگر حالتی است که در آن کسی به دنبال فردی است که نمی‌بیند.

برداشت: تو را می‌نگرم، اما چه عجب که تو را نمی‌بینم؛ زیرا نزدیک‌ترین جایگاه نیز پرده‌ای از اشتباه است.

برداشت: تو نیکی و خردی، جا دارد اگر تو را از دست ندهم، چون در پیچیدگی‌های زندگی گم شده‌ام.

برداشت: من به نزدیکی تو آمده‌ام، تو به من نزدیک‌تر از شریان‌های بدنم هستی. ای دوست، تو را صدا می‌زنم؛ حتی اگر دور هستی.

برداشت: من در دشت‌های خالی فریاد می‌زنم و آنها را گمراه می‌کنم تا نتوانند متوجه شوند که چه کسانی در کنار من هستند و چه کسی به من حمله کرده است.