بخش ۱۳۳ - حکایت هم در جواب جبری و اثبات اختیار و صحت امر و نهی و بیان آنک عذر جبری در هیچ ملتی و در هیچ دینی مقبول نیست و موجب خلاص نیست از سزای آن کار کی کرده است چنانک خلاص نیافت ابلیس جبری بدان کی گفت بما اغویتنی والقلیل یدل علی الکثیر

برداشت: یکی از آن‌ها در حال بالا رفتن از درخت بود و به طور پنهانی میوه‌ای را به شدت می‌چید.

برداشت: صاحب باغ نزدیک شد و گفت: ای دنیا، از خدا شرمنده نیستی؟ چه کارهایی انجام می‌دهی؟

برداشت: گفت که اگر بنده خدا از باغ خدا خرما بخورد، این نعمت را حق به او داده است.

برداشت: چرا به بخیلی دیگران بر سر سفره پر نعمت خدا انتقاد می‌کنی؟

برداشت: شخصی به ایبک می‌گوید که آن رشته را بیاورد تا جواب بوالحسن را بدهد.

برداشت: پس در آن لحظه او را به سختی به درخت بست و بر پشت و ساقش چوب محکمی زد.

برداشت: در پایان گفتند از خدا اندکی شرم کن؛ چرا که تو این انسان بی‌گناه را به شدت آزار می‌دهی.

برداشت: این جمله به این معناست که خداوند با استفاده از بندگانش، ممکن است به بندگان دیگر درسی بدهد یا آزمایشی کند. در واقع، این یک نوع یادآوری است که انسان‌ها ممکن است تحت تأثیر یکدیگر قرار گیرند و در این فرآیند، می‌توانند از تجربیات یا سختی‌های یکدیگر درس بگیرند.

برداشت: من تسلیم دستورات او هستم و مانند وسیله‌ای در خدمت او هستم، در حالی که قدرت و حق او را می‌پذیرم و به آن احترام می‌گذارم.

برداشت: گفت که از جبر خداحافظی کرده‌ام، ای آدم زبده و هوشیار، که انتخاب و اراده خودم را دارم.

برداشت: او به اختیار خود عمل می‌کند، همان‌طور که یک سوارکار بر روی اسبش تسلط دارد.

برداشت: هرگاه کسی قدرت و اختیار خود را به دست ما بسپارد، فرمان او به اختیار و اراده ما وابسته می‌شود.

برداشت: هر مخلوقی در دستان قدرت و اراده حاکم قرار دارد و هیچ‌کدام به خودی خود اختیاری ندارند.

برداشت: تا زمانی که قدرتی در کنترل و تسلط بر صید نداشته باشد، او توانایی بر گرفتن کسی را ندارد و در نتیجه مانند زید که پنجه‌ای بر گوشش دارد، در عجز می‌ماند.

برداشت: اما بدون هیچ وسیله‌ای، خالق بی‌نظیر، انتخاب خود را در کنترل دارد.

برداشت: اگر زید را اختیار بدهند، او خود را از قید و بند رها می‌کند. بدون نیاز به حمایت و محافظت، خود به خود می‌تواند به اهدافش دست یابد.

برداشت: دروگری که قدرت را در دست دارد، بی‌احساس و خشن است، اما هنرمندی که در نقش حاکم قرار گرفته، فردی خوب و شایسته است.

برداشت: آهنگر در کار خود بر روی آهن تسلط دارد و بنا نیز با ابزار خود می‌سازد. به طوری که هرکس با مهارت و ابزار خاص خود به انجام کارش می‌پردازد و به نوعی تسلط و قدرت پایه‌ای در فعالیتش دارد.

برداشت: به ندرت پیش می‌آید که انسان‌های خاضع و بندگان واقعی، در عین حال چندین‌ اختیار داشته باشند.

برداشت: قدرت تو بر موجودات بی‌روح باعث نمی‌شود که آن‌ها را از قلمرو وجود خارج کنی.

برداشت: قدرت او به هیچ وجه باعث نمی‌شود که اختیارات کسی را از بین ببرد.

برداشت: او خواهان این است که چون به کمال برسد، هیچ نسبتی به جبر و گمراهی نداشته باشد.

برداشت: زمانی که تو اعلام کردی کفر و عدم ایمان من را، او هم خواسته‌های خودش را می‌داند که چیست.

برداشت: چون بی‌خواست تو، کفر تو نیست و کفر بی‌خواست، تناقضی است که بیانش دشوار است.

برداشت: کار ناتوان و ناتوانی در پردازش امور زشت و ناپسند است، بخصوص زمانی که خشم خداوند رحیم به میان آید.

برداشت: اگر گاوی زیر بار نرود، دیگر گاوها هم هیچ‌گاه نخواهند توانست فرار کنند.

برداشت: اگر گاو به خاطر بی‌نظمی خود عذر ندارد، پس صاحبش چرا باید عذر داشته باشد و در مقابل این مشکل مسئول نباشد؟

برداشت: زمانی که تو در وضعیت خوبی نیستی، سر خود را پایین نیاور. اختیار دست خودت است، پس اجازه نده به چیزی بخندی که به تو آسیب می‌زند.

برداشت: تلاش کن تا از سر چشمه حقیقت، معرفتی تازه و عمیق به دست آوری. در این حالت، بدون هیچ کدوری و با تسلیم کامل به آن شناخت، تغییر می‌کنی و ورای خودت قرار می‌گیری.

برداشت: زمانی که آن نوشیدنی در اختیارت قرار گیرد، تو مجاز به هر کاری هستی و دیگر هیچ عذری نخواهی داشت و به حالتی سرخوش و مست در خواهی آمد.

برداشت: هر آنچه که می‌گویی، نشانه‌ای از شراب و شادی است و هر آنچه که به دست می‌آوری، از اثرات آن خوشحالی و شادی است.

برداشت: چه کسی جز آن فرد مست می‌تواند با انصاف و درستی عمل کند، در حالی که او از جام حقیقت نوشیده است؟

برداشت: جادوان فرعون گفتند که بیست مست، هیچ توجهی به دست و پای خود ندارد و به طور کلی نگران نیست.

برداشت: دست و پاهای ما به گونه‌ای به هم مرتبط و یکپارچه‌اند که ظاهر آن‌ها فقط سایه‌ای از حقیقت و واقعیت است و در واقع، آنچه را که می‌بینیم، نمی‌تواند تمام واقعیت را نشان دهد.