بخش ۴۰ - حکایت محمد خوارزمشاه کی شهر سبزوار کی همه رافضی باشند به جنگ بگرفت اما جان خواستند گفت آنگه امان دهم کی ازین شهر پیش من به هدیه ابوبکر نامی بیارید

برداشت: محمد الپ غ را در جنگ سبزوار به عنوان پناهی برای خود انتخاب کرد.

برداشت: لشکر او باعث شد که آن‌ها تحت فشار قرار بگیرند و سپاهش در موقعیت مناسبی برای نابودی دشمن قرار گرفت.

برداشت: در حضور او، به احترام و خضوع سجده کردند و ما با زینت‌هایمان، حلتی زیبا در گوش کردیم. ای کاش جانم را ببخشایی.

برداشت: هر نوع مالیاتی و هزینه‌ای که برای تو لازم است، از طرف ما در هر زمانی به تو افزوده می‌شود.

برداشت: ای شیرخو، جان ما متعلق به توست. مدت کوتاهی نزد ما بمان و امانت‌دار باش.

برداشت: گفت که از من پنهان کنید جان خود را تا اینکه ابوبکر را به جلو نیاورید.

برداشت: ای مردم شهر، تا زمانی که نام من بوبکر را به من هدیه ندهید، من از شما جدا شده‌ام.

برداشت: ای قوم نادان، شما مانند دانه‌های زراعی می‌مانید که در زمین می‌روید. من نه مالیات شما را می‌خواهم و نه به جادو و سحر نیاز دارم.

برداشت: به دنبال طلا و ثروت از این شهر رفتند، زیرا در چنین جایی نمی‌توان از کسی مانند ابوبکر انتظار داشت.

برداشت: کیست که بگوید بوبکر در سبزوار بوده یا اینکه سنگ خشک در کنار جویبار؟

برداشت: در این بیت، شاعر به یک جمع از مغان (زرتشتیان یا اهل باطل) اشاره می‌کند، و از آن‌ها می‌خواهد که اگر قرار است هدیه‌ای برای ابوبکر (یکی از شخصیت‌های مهم اسلام) بیاورند، باید از طلا و زر (ثروت و زیبایی) استفاده کنند. به نوعی این پیام را منتقل می‌کند که باید چیزی با ارزش و با شکوه به او تقدیم کنند.

برداشت: هیچ فایده‌ای ندارد، چون من کودک نیستم که بخواهم به طلا و نقره حسرت بکشم و از آن‌ها شگفت‌زده شوم.

برداشت: تا زمانی که سجده نکنید، از زبان خود نرنجید، زیرا اگر با کبر و غرور به مسجد بروید، به حقیقت نمی‌رسید.

برداشت: در اینجا افرادی از دو طرف به جنب و جوش درآمدند و سؤالی را مطرح کردند، اینکه در این ویرانه و خرابه، جایی برای یک زندگی تازه کجاست.

برداشت: پس از گذشت سه روز و سه شب که در جست‌وجو بودند، بالاخره یک ابوبکر نذاری پیدا کردند.

برداشت: در گوشه‌ای از خرابه، راه‌گذری دیده می‌شود که به خاطر بیماری‌اش در آنجا ماندگار شده است. او در حال انتظار و اشتیاق به سر می‌برد.

برداشت: او در یکی گوشه ویران خوابیده بود. وقتی او را دیدند، به او گفتند که عجله کن و بیدار شود.

برداشت: برخیز که پادشاه به دنبال تو آمده است؛ او از تو می‌خواهد که شهر ما را از کشتار و قتل نجات دهی.

برداشت: اگر دستم را می‌چسبیدی یا قدمی به جلو برمی‌داشتی، خودم به سمت هدفم می‌رفتم.

برداشت: در این دنیای پر از دشواری و دشمنی، چرا باید در این مکان بمانم؟ من باید به سمت شهر دوستانم بروم و از این شرایط رهایی یابم.

برداشت: تخته‌ای که برای اعدام مردگان به کار می‌رفت، بالا برده شد و آن ابوبکر مرا به دوش گرفت.

برداشت: به سمت خوارمشاه، باربران او را می‌آوردند تا او نشانه‌ای را ببیند.

برداشت: این دنیا مانند سبزوار است، جایی که انسان‌های راستین و با حقیقت در آن مورد بی‌احترامی قرار می‌گیرند و وجودشان نادیده گرفته می‌شود.

برداشت: خوارمشاه یزدان بزرگ است و دل او از این جامعه پست و رذل خسته و دلزده است.

برداشت: نگوید که به چهره شما نمی‌نگرم، بلکه به دلی که در تدبیر شماست توجه کنید.

برداشت: من به دل پاک و مهر و محبت تو نگاه می‌کنم، نه به ظواهر و علامت‌های دنیا و زرق و برق آن.

برداشت: اگر دل خود را به دل دیگران شبیه کردی و به دنبال افرادی که به اعماق دل پی برده‌اند نرفتی، در واقع مسیر درستی را انتخاب نکرده‌ای.

برداشت: اگر دل بتواند هفتاد بار بیشتر از هفت آسمان را در خود جای دهد، باز هم بیهوده و پنهان می‌شود.

برداشت: این نصیحت را می‌کند که درباره موضوعات ناچیز و بی‌اهمیت صحبت نکنید و به جای آن به موضوعات باارزش و مهم بپردازید. به یاد داشته باشید که در زندگی بررسی و جستجوی عمیق‌تری در مسائل کلان و اساسی ضروری است.

برداشت: کسی که دل پاک و روشنی دارد، مانند آینه‌ای می‌شود که در شش سمت خود نور حق را منعکس می‌کند. در واقع، این فرد به گونه‌ای است که در هر سوی دنیایش توجه و نظارت الهی را احساس می‌کند.

برداشت: هر کسی که در شش جهت (شمال، جنوب، شرق، غرب، بالا و پایین) جایگاه خاصی دارد، نمی‌تواند بدون واسطه او (خداوند) به حقیقت و شناخت درست دست یابد.

برداشت: اگر کسی به خاطر او رد کند، اگر هم او را بپذیرد، همان شخص می‌شود اسناد و مدارک.

برداشت: بدون داشتن خاصیت عشق، کسی حقی از نوال (نعمت) نمی‌دهد. من تنها از صاحب‌وصال (عاشق واقعی) یک نکته‌ای را گفتم.

برداشت: خداوند نعمت را بر دست او قرار می‌دهد و او آن را به نیازمندان می‌بخشد.

برداشت: با یک جفت کفش می‌توان به عمق اقیانوس رسید و این ارتباط بی‌نقص و بدون هیچ شکی است و به کمال می‌انجامد.

برداشت: اگر چیزی را نتوان به راحتی بیان کرد، گفتن آن به نوعی وظیفه است و به همین سادگی پایان می‌یابد.

برداشت: ای ثروتمند، اگر صد کیسه طلا هم بیاوری، حق این است که دل خود را بیاوری، ای کسی که خمیده هستی.

برداشت: اگر دل من از تو راضی باشد، من هم راضی هستم، اما اگر دل تو از من بی‌زار باشد، من هم دوری می‌کنم.

برداشت: به جای اینکه به چهره تو نگاه کنم، به دل تو نگاه می‌کنم. ای جان، تو هدیه‌ای برای من هستی که به در من آمده‌ای.

برداشت: من به خاطر تو مانند کسی هستم که زیر پای مادران در بهشت قرار دارد.

برداشت: مادر و پدر و منشاء تمام مخلوقات، این را بدانید که خوشا به حال کسی که باطن و حقیقت را از ظاهر بشناسد.

برداشت: تو می‌گویی که دل من برای توست، اما دل من به چیز دیگری وابسته است.

برداشت: دل بسیار ارزشمندی را بیاور که مرکز جهان است و روح او دلی است که جان آدمی را به خود اختصاص داده است.

برداشت: به خاطر آن دل روشن و تابناک، که سلطان دل‌ها به او چشم‌انتظار است.

برداشت: اگر در سبزوار به گشت و گذار بپردازی، هرگز نخواهی توانست دلی با اعتبار و ارزش پیدا کنی.

برداشت: دل ناامید و پژمرده‌ات را بر روی تخته‌ای بگذار و به سوی آن طرف بکش.

برداشت: من دلی آورده‌ام به درگاه تو ای پادشاه، و هیچ دلی بهتر از این دل در سبزوار وجود ندارد.

برداشت: این جا محلی است که مردگان در آن قرار دارند، ای جری، تو که دل مرده را به این جا می‌آوری.

برداشت: دل شجاع و نیرومندی را به یاد بیاور که همانند یک پادشاه است و از آنجا است که امنیت و آرامش برای سبزوار به وجود آمده است.

برداشت: گویی دل او از این دنیا پنهان بود، چونکه تاریکی و روشنی در برابر یکدیگر قرار داشتند.

برداشت: دشمنی آن دل از روز نخستین، به نام سبزوار، ذاتی است که به آن ارث رسیده است.

برداشت: زیرا او بازمی‌گردد و دنیا مانند شهری پر از زاغ‌هاست که ناپاکی را بر ناپاکی نشان می‌دهد.

برداشت: اگر کسی به نرمی و تملق رفتار کند، در واقع به خاطر منافع شخصی خود، به دورویی و فریبکاری رو می‌آورد.

برداشت: این جمله اشاره دارد به اینکه شخصی به دیگران کمک می‌کند نه به خاطر سود شخصی یا نیاز خود، بلکه به این دلیل که نصیحت‌های طولانی را از یک نصیحت‌گر کاهش دهد. به عبارت دیگر، این فرد به دیگران یاری می‌رساند تا از مشاوره‌های خسته‌کننده و طولانی جلوگیری شود.

برداشت: این زاغ که به دنبال مردار است، حیل و ترفندهای بسیاری دارد و تو را به خودت مشغول می‌کند.

برداشت: اگر نفاق او را قبول کنند، نفاقش به حقیقتی از صدق تبدیل می‌شود و از آن بهره‌مند می‌شود.

برداشت: چرا که آن دل‌باخته واقعی در بازار ما مانند کالای معیوب است.

برداشت: اگر دل‌باخته‌ای، به دنبال عشق و محبت برو و اگر جان نداری، سعی کن وجودت را به وجودی ارزشمند تبدیل کنی. حتی اگر در برابر قدرت‌ها و سلطنت‌ها قرار داری، نباید از خواسته‌ها و آرزوهایت دست بکشی.

برداشت: این که زیبایی او برای تو خوشایند است، اما بدان که او تنها مختص خداست و متعلق به هیچ‌کس دیگری نیست.

برداشت: هر کس که با رفتار و ویژگی‌های تو سازگار باشد، در واقع با طبع و ویژگی‌های تو هماهنگ است و به نوعی پیام‌آور آن طبع محسوب می‌شود.

برداشت: بگذار عطر تو در فضا پخش شود تا بوی خوشی از وجود تو به مشام برسد.

برداشت: بوی دلپذیر مشک و عنبر در مغز تو به خاطر آواز و نواهایی که می‌شنوی، تحت تأثیر قرار گرفته و کم‌رنگ شده است.

برداشت: این صحبت هیچ محدودیتی ندارد و مانند آهو، ما را در آخر کار به سمت دیگری می‌برد و از دستمان می‌گریزد.