بخش ۲ - هلال پنداشتن آن شخص خیال را در عهد عمر رضی الله عنه

برداشت: در زمان خلافت عمر، ماه رمضان به پایان رسید، گروهی بر بالای کوهی به تماشای هلال ماه نو رفتند.

برداشت: به این خاطر که هلال ماه را سبب فال خیر و پایان ماه رمضان بشمارند. یکی گفت «ای عمر، هلال ماه پیدا شد.»

برداشت: چون عمر در آسمان هیچ نشانی از ماه ندید، گفت که این ماه تنها از خیال تو بوجود آمده است.

برداشت: چرا که برتری من موجب است که آسمان هارا بهتر ببینم. چطور است که هلال ماه نو را نمی‌بینم؟

برداشت: عمر به وی گفت انگشتت را تر کن و به ابرویت بکش. سپس به هلال ماه نگاه کن.

برداشت: وقتی ابرویش را تر کرد، دیگر ماه را ندید. گفت ای شاه(عمر) ماه ناپدید شد.

برداشت: عمر گفت: آری موی ابروی تو روبروی چشمت کمان شده بود و باعث شک تو به دیدن ماه نو شد.

برداشت: هنگامی که یک نخ مو کج شد، او هدفش را گم کرد و به همین خاطر به اشتباه گفت ماه را دیده.

برداشت: موی نامنظم او مانند پرده‌ای از آسمان است. وقتی همه چیز در هم و برهم شد، او چگونه خواهد بود؟

برداشت: اجزای وجودت را درست و منظم کن و از راه درست منحرف نشو. ای کسی که در مسیر راست و درست گام برمی‌داری، از آن درگاه دور نشو.

برداشت: ترازو هم وزن را به درستی اندازه‌گیری کرد و هم وزن را کمتر از آنچه که بود نشان داد.

برداشت: هر کسی که با انسان‌های بد و ناپسند هم‌نشین شود، از ارزش و عقلش کاسته می‌شود و دچار مشکلاتی می‌گردد.

برداشت: با شدت و قاطعیت در مقابل کافران برخورد کن و زینت زندگی‌ات را بر سر دوستی‌های بی‌پایه نریز.

برداشت: در مقابل دیگران مانند شمشیر قوی و مصمم باش، به هیچ وجه مانند روباه نیرنگ باز نباش.

برداشت: به خاطر غیرت تو، دوستانت از بین نمی‌روند، زیرا دشمنان این گل‌ها هستند.

برداشت: آتش را در قلب گرگان به مانند آتش زدن اسپند روشن کن، چون این گرگان دشمن یوسف هستند.

برداشت: این عبارت به ما هشدار می‌دهد که در زمان خطر و وسوسه‌های شیطانی، ممکن است موجودی شرور، به شیوه‌ای فریبنده و مکارانه سعی کند ما را به سمت خود بکشاند و دعوت به کارهایی کند که برای ما ضرر دارد.

برداشت: یک نفر با ترفندها و نیرنگ‌هایی که دارد، به قدری شخصیت و رفتارهای پسر تو را تحت تأثیر قرار می‌دهد که او را به شدت دچار سردرگمی و حیرت می‌کند.

برداشت: بر روی صفحه شطرنج، این کلاغ چابک است، اما تو فریب نخور و بازی را با چشمان خواب‌آلود تماشا نکن.

برداشت: چون فرزین و دانا می‌تواند در سختی‌ها و در تنگناها به آسانی بر تو تسلط یابد، تو همچون خس و گیاهی در زندان او خواهی بود.

برداشت: سالیان دراز است که حسرت و آرزوی مال و مقام در دل انسان باقی می‌ماند. این حسرت مانند علفی در گلو مانده و رها نمی‌شود.

برداشت: اموال و دارایی‌ها به مانند خسی هستند که در دستان تو وجود ندارد، ای ناپایدار! مانند گلی که در گلویت مانع جاری شدن آب زندگی است.

برداشت: اگر دشمنی پر حیله، مالت را برده باشد، یک دزد، دزدی دیگر را برده و شرّ یک دزد و راهزن را از تو کم کرده است.