بخش ۶۶ - قصهٔ هدهد و سلیمان در بیان آنک چون قضا آید چشمهای روشن بسته شود

برداشت: وقتی سلیمان برای خود خیمه‌ای برپا کرد، همه پرندگان به خدمت او آمدند.

برداشت: آنها در حضور او با هم‌زبان و همراز خود سابقه‌ای پیدا کردند و هر یک با شوق و رغبت به سوی او رفتند.

برداشت: همه پرنده‌ها از ترک‌ها به سوی سلیمان رفته‌اند و با او سخن می‌گویند و حالا می‌گویند: «من از تو بهترین دوست هستم.»

برداشت: دوستی و همزبانی مانند پیوندی است که مرد را به افراد نا آشنا متصل می‌کند، همان‌طور که یک بند کسی را به جایی می‌سزد.

برداشت: بسیاری از هندوها و ترکی‌ها هستند که با یکدیگر به زبان مشترکی صحبت می‌کنند، اما حتی دو ترک می‌توانند مانند بیگانگان رفتار کنند و ارتباطی نداشته باشند.

برداشت: پس زبان محرمی که انسان را از درون به هم نزدیک می‌کند، متفاوت است و بهتر است که همدل باشیم تا صرفاً هم‌زبان.

برداشت: بدون کلمات و حرکات، صدها هزار مترجم از دل برخیزند.

برداشت: تمام پرندگان هر کدام رازهای خود را از هنر و دانش و تلاش خود دارند.

برداشت: سلیمان در انتظاری ایستاده بود که همه کائنات در مقابلش به عظمت و زیبایی خود را نشان دهند و او را تحسین کنند.

برداشت: از خودبزرگ‌بینی و خودخواهی دوری کن، تا این که بتوانی به پیشرفت و تعالی دست یابی.

برداشت: وقتی کسی مجبور باشد که بنده‌ای را به اربابی تقدیم کند، باید از هنر و زیبایی خاصی استفاده کند.

برداشت: چون از داشتن او شرم دارد، بیمار و ناشنوا و ناتوان و لنگ است.

برداشت: هدهد نوبتش شده و حالا می‌تواند استعداد و هنر خود را نشان دهد و به بیان افکار و ایده‌هایش بپردازد.

برداشت: گفت: ای پادشاه، یک هنر کوچک هست که بهتر است آن را به طور مختصر بیان کنم.

برداشت: شخصی از من پرسید که آن هنر چیست، و من در پاسخ گفتم: زمانی که به اوج می‌رسم، آن هنر را دارم.

برداشت: با یقین و اطمینان از بالا به زمین نگاه می‌کنم و می‌بینم که آب در عمق زمین وجود دارد.

برداشت: این بیت پرسش‌هایی را درباره عمق و گستردگی چیزی مطرح می‌کند و به دنبال شناخت رنگ و منبعی است که این رنگ از آن ناشی می‌شود، آیا از خاک است یا از سنگ. به طور کلی، شاعر به جستجوی حقیقت و ماهیت آنچه در طبیعت وجود دارد می‌پردازد.

برداشت: ای سلیمان، در سفر خود برای لشگرگاه، این آگاه را همراه داشته باش.

برداشت: سلیمان گفت: ای دوست خوب، در کویرهای خشک و عمیق.