غزل شمارهٔ ۱۹۴۷

برداشت: شاه به سمت بیمارانی که چهره‌هایی زرد و رنگی چون زعفران دارند می‌روید و با آن‌ها سخن می‌گوید.

برداشت: من به باغ زعفران خود رسیدگی می‌کنم و با آبی که از چشمه حیوان می‌گیرم، آن را رونق می‌بخشم و زعفران را شکوفا می‌کنم.

برداشت: هر چیزی در طبیعت، چه زرد و چه سرخ، چه خار و چه گل، تحت کنترل و اختیار ماست. بنابراین، سر خود را جز بر اساس دستور من قرار نده.

برداشت: چهره‌ی زیبای ماه در جهان زیبایی من را به سرقت برده‌اند و زیبایی‌ای که از من و از لطف من نشأت گرفته، فقط ذره‌ای از آن‌ها کم شده است.

برداشت: در نهایت، زیبایانی که روزگاری درخشان و برجسته بودند، حال به افرادی بی‌ارزش و کم‌فروغ تبدیل می‌شوند. حالا نیز دزدان و کسانی که به خیانت و فساد روی آورده‌اند، در حضور سلطان به همین شکل هستند.

برداشت: به بیداری و واقعیت عشق و زیبایی اشاره دارد. ای انسان‌ها، حال که روز شده، وقت آن است که افکار و تمنای خود را که به دست آمده‌اند، رها کنید. زیبایی و حقیقت از کجاست و خاک و مکان مادی از کجا آمده‌اند؟ اینها تنها زینتی برای جان و وجود من هستند.

برداشت: هنگامی که شب فرا می‌رسد و خورشید غایب می‌شود، ستاره‌ها به خود می‌بالند و می‌گویند که زهره (سیاره) می‌گوید که من بهترین هستم و ماه نیز ادعا می‌کند که من بهترین هستم.

برداشت: مشتری به کمک کیسه طلای جعفری، با زحل و مریخ صحبت می‌کند و می‌گوید که خنجر تیز و بران اوست.

برداشت: عطارد در اوج و مقام عالی قرار خواهد گرفت، زیرا من بهترین و برجسته‌ترین هستم. آسمان‌ها و سیاره‌ها به من تعلق دارند و برج‌ها پایه‌های وجود من هستند.

برداشت: خورشید از سمت مشرق در صبح زود طلوع می‌کند و با شیوه‌ای پرشکوه می‌گوید: ای دزدان، کجا رفتید؟ حالا که وقت آن فرا رسیده است، اینک آنچه که از من چرانده‌اید، دوباره به من برمی‌گردد.

برداشت: زهره درخشان خود را از درون تیره و تار بیرون کشید و زیبایی ماه را تحت‌الشعاع قرار داد. عطارد، که معمولاً با نشاط و پر از زندگی است، ساکت و بی‌حرکت ماند در حالی که چهره‌ی نورانی من درخشید.

برداشت: کار سیاره‌های مریخ و زحل با نور ماه شکست خورد و مشتری که بی‌پول و غمگین شده بود، در نهایت مثل کاه در کیف من جا شد.

برداشت: وقتی که آفتاب در میدان ظاهر شد، صدایی آمد که به بی‌ادبان می‌گوید: "بیرون بروید از میدان من!"

برداشت: ای خورشید، تو نور و روشنی من هستی. به کجا بروی، تو در کدام افق غروب می‌کنی؟ در این دنیای تنگ و تاریک من باقی بمان.

برداشت: در صبح زود از سمت شرق ظهور کن و بیدار شو. به کسانی که به قیامت اعتقاد ندارند، دلیل و برهان خود را نشان بده.

برداشت: عید هر فرد به آن کسی است که به او عشق می‌ورزد و فدای او می‌شود. برای من، عید زمانی است که تو، آن ماه نورانی، به زندگی‌ام آمدی، ای محبوبی که فدای تو شده‌ام.

برداشت: شمس تبریزی مانند نوری از سمت شرق درخشید و وجود او به قدری برتر و فراسوی محدودیت‌های معمولی است که از تمام قابلیت‌های انسانی فراتر رفته است.