غزل شمارهٔ ۱۷۹۴

برداشت: ای باغبان، خزان فرارسیده و برگ‌ها و شاخه‌ها به حالتی ناراحت و دردآور درآمده‌اند. به حال آنها نگاه کن و نشانه‌های این تغییر را مشاهده کن.

برداشت: ای باغبان، به ناله‌های درختان گوش کن. آن‌ها در هر سو از دل شکسته و خاموشی خود ناله می‌کنند و نوحه سر می‌دهند.

برداشت: هیچ کس بی‌دلیری و غم نمی‌خندد؛ این اشک‌ها بی‌دلیل نمی‌ریزند و لب خشک نمی‌ماند. کسی که در دلش درد نداشته باشد، نخواهد توانست به زیبایی‌های زندگی، مانند رخ زیبای زعفران، توجه کند.

برداشت: زاغ غم، میوه‌های تلخی را در باغ می‌بیند و با قدم‌های آهسته به دنبال خوشی‌ها و گلستانی که در آنجا باشد، می‌گردد. افسوس که هیچ نشانی از گلستان و زیبایی‌ها نمی‌یابد.

برداشت: کجا هستند گل‌های زیبا مانند سوسن و نسترن؟ کجا درختان بلندی همچون سرو و گل‌های خوشبو مانند لاله و یاسمن؟ کجا هستند سبزپوشان چمن زار و گل‌های ارغوانی؟

برداشت: میوه‌ها کجایند، عسل و شکر هم که بی‌هزینه هستند؟ همگی خشک شده‌اند؛ مثل شیری که از شیرخوارگان گرفته شده و دیگر نمی‌رسد.

برداشت: در اینجا شاعر به دنبال صداهای زیبا و دلنشین است. او از بلبلانی که نغمه‌های شیرینی می‌زنند و فاخته‌هایی که آواز می‌خوانند یاد می‌کند. همچنین، به زیبایی طاووس و طوطیان اشاره می‌کند و در کل به جستجوی زیبایی و هنر در آواز و زبان می‌پردازد. گویا شاعر در این ابیات احساس تنهایی و نیاز به جاندارانی با صدای دلنشین و زیبا را بیان می‌کند.

برداشت: انسان مانند دانه‌ای است که از محل زندگی‌اش خارج شده و به خاطر سقوطش، تاج و لباسش را از دست داده است.

برداشت: در باغی که آدم به سر می‌برد، او هم نوحه‌گر است و هم انتظار کشنده. وقتی به آنها گفتند که ناامید نشوید، یاری‌کننده‌ای با نعمت‌ها نزدیک است.

برداشت: تمام درختان به صف ایستاده‌اند، پوشیده در لباس سیاه و ماتم، بی‌برگ و بی‌حال، همچون نوحه‌گری غمگین، از آن آزمایش و امتحان.

برداشت: ای لک لک، تو که سرور و رهبر فصل پاییزی، آیا پاسخی داری؟ آیا به قعر زمین رفته‌ای یا در آسمان‌ها پرواز کرده‌ای؟

برداشت: گفتند ای زاغ، دشمن آن آب برخواهد گشت و دنیا را پر از رنگ و بو خواهد کرد، مانند بهشت.

برداشت: ای زاغ، بی‌جهت حرف نزن و سه ماه دیگر صبر کن. بعد از آن، زمان نابینایی تو خواهد رسید و آن زمان برای جهان، جشن و سرور خواهد بود.

برداشت: با صدای اسرافیل روشن می‌شود چراغ وجود ما و از مردن آن، دوباره زنده می‌شویم؛ آن مهر زندگی، آن عشق زندگی.

برداشت: به چه مدت می‌خواهی به انکار و تردید ادامه دهی؟ وقتی که شادی را می‌توانی ببینی و تلخی‌ها را تحمل کنی، در حالی که هیچ راه و وسیله‌ای برای رسیدن به هدف وجود ندارد.

برداشت: زمستان به پایان می‌رسد و در این هنگام می‌توان دلی با طراوت و امید به صبح تازه را انتظار داشت. شبیه به اینکه تازگی و حیات دوباره‌ای در حال نزدیک شدن است. ای پاسبان این دوران نو و تازه، بر تو بشارت می‌دهم.

برداشت: صبح را روشنی بخش و میدان را از وجود هندوان بزدای. گرما و سختی روزگار را کاهش ده و جادو و سحر را بارها تکرار کن.

برداشت: ای خورشید نیکوکار، به سوی برج حمل بازگرد. نه یخ را در خود جای ده و نه عطری را پخش کن.

برداشت: باغ را شاداب و پر از خنده کن و مردگان را زنده کن، روز قیامت را درخشان و روشن ساز. بشتاب، بشتاب!

برداشت: ما از محدودیت‌ها رهایی یافته‌ایم و مانند دانه‌هایی که از خانه‌های کوچک خود خارج شده‌اند، به باغی پر از هدایای پنهان و ناشناخته آمده‌ایم.

برداشت: در باغ پر از زیبایی‌ها، حتی اگر دنیا تغییر کند و مشکلاتی پیش بیاید، زندگی و نوآوری همچنان ادامه خواهد داشت.

برداشت: لک‌لک به قصر بلند و زیبا می‌آید، مانند آسمان. این پرنده با زیبایی و شکوه، به ما یادآوری می‌کند که در مشکلات و چالش‌ها به یاری خداوند نیاز داریم و باید از او کمک بخواهیم.

برداشت: بلبل به نغمه‌خوانی و عشق‌ورزی پرداخته است و در کنار او، فاخته و دیگر پرندگان نیز به آواز خواندن مشغول‌اند. به نظر می‌رسد که هر یک از این پرندگان در دنیای خود با توجه به بخت و سرنوشت جوانی خود به سر می‌برند.

برداشت: من در این روز قیامت، بار سنگینی از خود را احساس می‌کنم. به زبانم می‌گویم که حرف‌هایم به راحتی بیان نمی‌شوند و افکار دلم در درون زبانم در حال جست‌وجو هستند.

برداشت: ای پدر، سکوت کن و بشنو خبرهای تازه‌ای از باغ و پرندگان. تیرانداز جدیدی از جایی نامعلوم آمده است.