غزل شمارهٔ ۱۱۳۷

برداشت: نور محمد به حدی گسترش یافته که مانند هزار شاخه درخت به هر دو جهان سرایت کرده است و همه‌جا را پر کرده است.

برداشت: اگر حجاب برای محمد فایده‌ای ندارد، پس هزار راهب و کشیش هم نمی‌توانند به درد زنار (دینی) برسند.

برداشت: اگر مشغول کار و فعالیت هستی، روزگار راغنیمت شمار و از لحظات خود به خوبی بهره‌برداری کن و دمی استراحت کن و از زیبایی‌ها و فرصت‌های اطرافت لذت ببر.

برداشت: نیکبختی تو را آرزو دارم، زیرا ما دیگر از دست تو رهایی یافتیم. این جدایی به این معنا نیست که دوباره این اتفاق تکرار خواهد شد، چرا که هر بار یکسان نیست.

برداشت: معشوقم به من گفت که این دنیا پر از درد و رنج است. من به او پاسخ دادم که اما نه، چون تو بی‌خطر و بی‌درد هستی.

برداشت: جواب داد: تو چرا به من تهمت می‌زنی، در حالی که پای تو خار نیست و سرت هم مست نیست؟

برداشت: به او گفتم که بله، اما لطفاً مرا نرنجان، زیرا نمی‌خواهم به دنبال غم و اندوه دیگران بروم.

برداشت: وقتی تو در حال خواندن هستی، من هم با ترشرویی و با شیرینی کنار می‌آیم؛ زیرا هر کسی باید از خوان بزرگ، سهم خود را برداشت کند.

برداشت: در اینجا شاعر از سوزنی صحبت می‌کند که در ماه رمضان برای وصل کردن لب‌ها به کار می‌رود. او از این ایده استفاده می‌کند تا بگوید که به جای حرف زدن و گفتن کلمات بی‌فایده، بهتر است لب‌هایش را بدوزند و او را از سخن گفتن بازدارند، چون از حرف‌هایش خسته است.

برداشت: اما وقتی که همه دهانم باز است، کدام یک را بدوزی؟ نیم سوزنی که یکی از آنها را دارد.

برداشت: این شعر به این معناست که خوبان و بهترین‌های جامعه (خیار امت) به نور و هدایت یک شخصیت بزرگ و تاثیرگذار (شمس تبریز) نیاز دارند. در نتیجه، وقتی درد و مشکلات درونی و عمیق وجود دارد (خون خربزه)، دیگر جایی برای صحبت از مسایل سطحی و بی‌اهمیت نیست. در واقع، مشکلات اصلی و عمیق‌تر از آن‌چه به ظاهر می‌رسد هستند و پرداختن به آنها ضروری است.