غزل شمارهٔ ۶۰۸

برداشت: ای شاه، چه کسی می‌تواند ایمان را در برابر کفر تو قرار دهد؟ در برابر تو که همچون سیمرغی در آسمان‌ها پرواز می‌کنی، مگس چه ارزشی دارد؟

برداشت: آب حیات و ایمان، مانند خاکی هستند که به کفر و نادانی دلالت می‌کند و هر دوی آن‌ها در برابر آتش شمند و به مانند علفی که در آتش می‌سوزد، بی‌ارزش و زودگذر به نظر می‌آیند.

برداشت: جان به وصف ایمان آراسته شد و اکنون این جان به واسطه نفس، جان دیگری یافته است. دل در عشق و فراق غرق شده، پس دیگر جایی برای نفس نیست.

برداشت: در زمان تاریکی و نافرمانی، وقتی که نور ایمان همچون خورشید می‌درخشد،‌ نافرمانی آن را ترک کرده و به سمت ایمان می‌رویم و می‌گوییم که دیگر بس است.

برداشت: ایمان مانند اسب دین است که نفس، همچون سوارکار، بر آن نشسته است. اگر آن سوارکار (نفس) شایسته نباشد، این مرکب (ایمان) چگونه می‌تواند به سمت هدف برود؟

برداشت: ایمان تو در جلو و کفر در پشت سر توست؛ مانند شمعی که جانش در وسط است و نه به جلو می‌رود و نه به عقب.

برداشت: شمس الحق تبریزی، تو به اندازه‌ای بلندی و مقام داری که جز من هیچ کس نمی‌تواند به تو دست یابد و در کنار تو از خود بی‌خود باشد.