بخش ۱۷

برداشت: پس از آن، خبر به فراسیاب رسید که مرز توران به اندازه‌ای وسیع شده که مانند دریای آب شده است.

برداشت: سپاه به سمت کاسه‌رود حرکت کرد و زمین به خاطر کینه‌ی سیاوش تیره و تار شد.

برداشت: سردار به فرمانده پیر گفت که شاه سخنانش را از پنهان بیرون آورد.

برداشت: آیا نمی‌خواهیم این سخن را بپذیریم که همه به یکدیگر ملحق شده و در کنار هم با قدرت و عزم راسخ پیش برویم؟

برداشت: اگر سپاهی از ایران بیاید، نه نور خورشید را خواهیم دید و نه ماه را روشن خواهیم یافت.

برداشت: به سفر برو و از هر طرف کمک و یار جمع کن، زیرا صحبت‌ها نباید طولانی شود.

برداشت: از این رو، یک طوفان شدید به وجود آمد که هیچ‌کس در ایران یاد جنگ را بازگو نکرد.

برداشت: یک ابر تند و سریع مانند گرد و غبار وارد شد و به خاطر سرما لب‌هایم به دندان‌هایم چسبید.

برداشت: چادرها و خیمه‌ها در کوه‌ها در زیر برف یخ زده‌اند.

برداشت: در یک هفته، هیچ‌کس در حوالی هامون (یک منطقه) دیده نمی‌شود و تمام کشور به خاطر برف پنهان شده است.

برداشت: خوراک و خواب و آرامش من محدود و کم شده است، تو گویی که زمین سخت و سنگی شده است.

برداشت: هیچ کس یاد روز جنگ را ندارد، زیرا او اسب جنگی را کشت و خورد.

برداشت: بسیاری از مردم و حیوانات نابود شدند، اما هیچ کس نبود که با دست و قدرت خود از آن‌ها دفاع کند.

برداشت: بهشتی به وجود آمده است و خورشید نور خود را بر آن می‌تاباند. جهان اکنون مانند دریا پر از آب و زندگی شده است.

برداشت: سپهبد به گردآوری و برگزاری کلام پرداخت و مدتی از روز جنگ گذشته بود.

برداشت: اگر سپاه ما به خاطر تنگی و مشکلات نابود شود، شایسته است که ما را از این میدان جنگ بیرون برانند.

برداشت: مبادا بر این سرزمین و کوه‌ها سلام بفرستید، مگر اینکه کاسه‌ای از آب رود داشته باشید.

برداشت: بهرام به فرماندهان دلیرش گفت که چنین موضوعی نباید از نگاه ما پنهان بماند.

برداشت: تو ما را با سکوت خود به آرامش می‌رسانی و جنگ و جدل ما را به یاد فرزند سیاوش می‌اندازی.

برداشت: ابر خیره ممکن است بر کار درست تأثیر بگذارد، اما باید با یک جان و توجه دقیق نگاه کنی که چه مقدار از مسائل و مشکلات کم می‌شود.

برداشت: چرم در ادبیات قدیم به معنای پوست میباشد . به چرم اندر است گاو یک ضرب المثل قدیمی میباشد به معنای مشخص نبودن پایان و فرجام کاری .

برداشت: سپهبد چنین گفت که «آذرگشسپ» در میدان جنگ، نام آورتر از او نیست.

برداشت: نگاه کن به لشکر که چگونه مانند ریونیز (نوعی پرنده) است؛ وقتی به زنده مانده‌ها نگاه کنی، متوجه می‌شوی که چگونه با هم در دیدار هستند.

برداشت: کسی که بی‌گناه است، به انحراف کشته نمی‌شود؛ این سرنوشت از قبل مشخص شده و همان‌طور که بود، به همان شکل باقی می‌ماند.

برداشت: من از او جامی پر از می و شیر دارم، و سخنان جوانان همچون تیر از بالا به نشانه می‌زند.

برداشت: حالا دیگر به گذشته فکر نکنیم، چون او که به ناحق کشته شده، اگر به حق وظیفه‌اش را انجام می‌داد این اتفاق نمی‌افتاد.

برداشت: زمانی که گیو، لباس ویژه‌ای از شاه دریافت کرد، آن کوهی که هیزم آن را بسوزاند، نیز به راه افتاد.

برداشت: اکنون زمان آن فرارسیده که به آتش عشق بسوزیم و به سوی آسمان برافروختن بپردازیم.

برداشت: برای حرکت کردن لشکر، باید راهی باز شود تا سپاه بتواند به راحتی عبور کند.

برداشت: گیو به او گفت که این حرف درد و زحمت ندارد و اگر هم زحمتی باشد، بدون دستاوردی نخواهد بود.

برداشت: بیژن از این داستان ناراحت و غمگین شد، اما تصمیم گرفت که از این مشکل صحبت نکند و به دیگران هم نگوید.

برداشت: نشستن با جوانی برای من مناسب نیست چون پیری با کمر من گره خورده است.

برداشت: ما در کشت برنج با زحمت و تلاش بسیار از آن مراقبت کردیم و هرگز با حرفی یا اقدامی آن را ناراحت نکردیم.

برداشت: من را باید به این کار بفرستند و نباید تو با زحمت و مشکل مواجه باشی، بلکه من با آرامش و نشستن این کار را انجام می‌دهم.

برداشت: گیو به او گفت: "من برای این کار آماده‌ام و به خود افتخار می‌کنم."

برداشت: اکنون ای پسر، زمان خوش‌لباسی و زیبایی است، نه زمان پیری و از دست دادن جوانی.

برداشت: از رفتن من هیچ ناراحتی نداشته باش، زیرا من با قدرت و عزم خود می‌توانم کوه را به آتش بکشم.

برداشت: با درد و سختی از دره کاسه‌رود گذشت و فهمید که تمام دنیا پر از رنج و مصیبت است.

برداشت: وقتی هیزم از بالای کوه می‌آید، نمی‌داند که در چه ارتفاعی قرار دارد و ابعادش چگونه است.

برداشت: از تیر آتشین شعله‌ای بر افروخته شد که به کوه افتاد و هیزم‌ها را سوزاند.

برداشت: آن‌ها سه هفته از شدت آتش نتوانستند عبور کنند؛ آن آتش به خاطر شعله‌ور بودن و تأثیر باد و دود بسیار شدید بود.

برداشت: در اینجا به تغییر شرایط و گذر از مرحله‌ای به مرحله دیگر اشاره شده است. چهارمین مرحله از مسیر زندگی یا نبرد، به مانند عبور از چالش‌ها و تضادهاست، جایی که مانند آب و آتش در کنار هم قرار می‌گیرند و به همدیگر تاثیر می‌گذارند.

برداشت: سپهبد به جمع‌آوری نیروهایش مشغول شد و به همین دلیل، آتش و درگیری‌ها شدت گرفت.

برداشت: سپاه به گونه‌ای وارد شد که شایسته بود، و همه کوه‌ها و دشت‌ها را چادر زده بودند.

برداشت: آن‌چنان که لازم بود، از همه سو آماده شدند و به سمت جلو حرکت کردند.

برداشت: همه جا پر از هیاهو و اجتماع است، کسی که برعکس دیگران سوار بر شیر است و در این میان به تماشا نشسته است.

برداشت: تو در آن مقام و موقعیت قرار داشتی که همچون کوهی باشی، اما با گذشت زمان و با تغییر شرایط، آن کوه را رها کردی.

برداشت: خبر رسید که سپاه از ایران آمده و باید برای جلوگیری از آن، به یک سو از مسیر کنار بروید.

برداشت: گروهی از مردم در عجله و شتاب به نزد چوپان افراسیاب آمدند.

برداشت: این شعر به این معناست که کبود (رنگ آبی) به دلیل نامش حتی در زیبایی نیز شایسته است، و این زیبایی و شایستگی باید با خود نام تناسب داشته باشد.

برداشت: به او گفت: وقتی آسمان تاریک و غمگین شود، از بدی‌ها و مشکلات هیچ نترس و نگذار چهره‌ات غمناک شود.

برداشت: به اطراف نگاه کن و ببین که چند نفر از ایران در میدان نبرد حضور دارند، آن‌ها که دارای پرچم و کلاه جنگی هستند.

برداشت: ما به ناگاه به آن‌ها حمله خواهیم کرد و تمامی کوه‌ها را در این نبرد به هم خواهیم ریخت.

برداشت: کبوده لباس سیاه برتن کرد (که در سیاهی شب دیده نشود )و در سیاهی شب نزدیک سپاه ایران رفت

برداشت: طلایه شب تاریک بهرام، مانند یک کمند بود که سر پیل را در دام می‌اندازد.

برداشت: بهرام صدای اسپ کبود را که از لشکر برخاست، شنید و به سرعت متوجه شد.

برداشت: کمان را مانند بزه یعنی تیر و کمان را به وجود آورد و در حالتی سخت و محکم نگه‌داشت. این عمل منجر شد که هیون بزرگ از جای خود بیرون بیاید.

برداشت: یک نفر تیر را پرتاب کرد و در عین حال لب کبود او در شب پیدا نبود.

برداشت: بر روی کمربند چوپان، ضربه‌ای زد و رنگ آن به سیاهی کبود تبدیل شد.

برداشت: اسب به زمین افتاد و فردی که در خطر بود از او کمک خواست و بهرام به او گفت: «راست بگو!»

برداشت: در اینجا اشاره شده که چه کسی تو را به اینجا فرستاده است و تو از میان این بزرگان چه کسی را خواستی یا به او نیاز داشتی.

برداشت: به بهرام گفتند: اگر به تو امان بدهم، هر چه بخواهی از من بپرس و من در مورد کارهایت برایت توضیح می دهم.

برداشت: من پیامی از سوی شاه به نزد تو فرستاده‌ام و خود را بنده و پرستنده تو می‌دانم.

برداشت: مرا از درد و رنج خود رها نکن تا بتوانم تو را به جایی نشان دهم که او در آن آرامش دارد.

برداشت: بهرام به او گفت: مانند شیر درنده، به من نپرداز، چون با گاو درگیر شود.

برداشت: سر او را با خنجر بریدند و این کار به دست کسی انجام شد که نشان از قدرت و سلطه کیانیان دارد.

برداشت: در این بیت، بیان می‌شود که در زمانی که لشکری برای نبرد آماده می‌شود، نه کسی به درستی شناخته شده و نه قهرمان و سوارکاری در میان آن‌ها وجود دارد. به عبارتی، در این جمعیت، ویژگی‌های نیکو و قهرمانانه‌ای دیده نمی‌شود.