بخش ۲ - آغاز داستان

برداشت: یک پیر که مسئول نگهبانی مرزها بود، به هری توجه کرد و از هر چشم‌انداز و بینشی به او نگریست.

برداشت: او شخصیتی با تجربه و با دانش است که نامش ماخ است، و او هم زیباست و هم دارای قدرت و جذبه خاصی است.

برداشت: از او پرسیدم چه چیزی به یاد هرمز داری وقتی که بر تخت داد نشسته است؟

برداشت: پیر خراسان گفت: وقتی که پادشاه بر تخت نشسته و در برابر چهره‌های مشهور قرار می‌گیرد، باید چه نکاتی را مد نظر قرار دهد.

برداشت: ابتدا او از خالق قدرتمند و دانای زمان ستایش و تمجید می‌کند.

برداشت: او گفت که ما نامی برای تخت و جایگاه خود خواهیم ساخت و افراد با ارزش و بزرگ را ارج خواهیم نهاد و گرامی خواهیم داشت.

برداشت: بیایید دنیا را زیر سایه‌ای همچون پدر، با مهربانی و عدل، نگه‌داریم.

برداشت: ما باید گناهکاران را بترسانیم و به کسانی که مورد ستم قرار گرفته‌اند، آرامش ببخشیم.

برداشت: آهستگی و آرامش یکی از ویژگی‌های مهم است که نشان‌دهنده بخشش، انصاف و شایستگی در رفتار انسان‌هاست.

برداشت: بدانید که از خالق جهان چیزی نه خوب و نه بد، هیچ‌گاه پنهان نمی‌ماند.

برداشت: پدران و اجداد ما که در زمان خود پادشاهان و بزرگان بودند، به خاطر عدالت و انصافشان مورد احترام و ستایش قرار گرفته‌اند.

برداشت: بزرگی و بزرگواری تنها از طریق عدالت و رفتار شایسته به دست می‌آید و نه چیز دیگری.

برداشت: پرستش از جانب کسی که کوچک‌تر است، و نوازش از سمت کسی که بزرگ‌تر است، نشان‌دهنده‌ی ناامیدی بداندیش است.

برداشت: من در هر سرزمینی قدرت و توانایی خود را دارم و بر اساس عدالت و وعده‌هایی که داده‌ام عمل می‌کنم.

برداشت: کسی که خداوند او را پادشاه قرار دهد، مردم پارسا به او افتخار می‌کنند.

برداشت: سرمایه واقعی و ارزشمند یک پادشاه، بخشش و رحمتی است که او به مردمش می‌دهد، زیرا زمانه‌ای که در آن بخشش وجود دارد، به آسایش و آرامش می‌انجامد.

برداشت: با افراد نیازمند و درویش با محبت رفتار کنیم و از آنها به خوبی مراقبت کنیم.

برداشت: هر کسی که از انجام کارهای خود احساس امنیت کند، مانند کسی می‌شود که بر ما بازار خود را برقرار کرده است.

برداشت: شما هیچ آرزویی برای من نداشته باشید؛ رازی از دل نیکوکار را به من بگویید.

برداشت: از چیزی که ترس داشتید، من به راحتی آن را به شما دادم.

برداشت: هرکس که از شما خوشبخت و سعادتمند است، برای شما خوشحالی و شادی بیاورد.

برداشت: من در میان بزرگانی که درخشش دارم، به خاطر لطف و بخشش آن‌هاست که در این مقام قرار گرفته‌ام.

برداشت: شما باید محبت خود را افزایش دهید و از دل خود کینه و حسد را بیرون کنید.

برداشت: هر کسی که از انجام دو کار ناپسند خودداری کند، در زندگی‌اش با کمبودی مواجه نخواهد شد و بدی‌های روزگار را نخواهد دید.

برداشت: برای جلب رضایت خداوند، تمام تلاش خود را بکنید، چه برای جوانان و چه برای بزرگترها.

برداشت: کسی که عقل و خردش پر از دانایی است، اگر به ناسپاسی و ناشکری بپردازد، دلش را نمی‌نگرد و به آن توجه نمی‌کند.

برداشت: وقتی که کار خوب انجام دهی و به دیگران کمک کنی، پاداش واقعی‌ات در دنیای دیگر و در آن سو خواهد بود و اینجا چیزی نخواهد داشت.

برداشت: با افرادی که به روش غلط سخن می‌گویند، معاشرت نکن، زیرا او تنها با تو سخن نمی‌گوید و کمکی به بهبود اوضاع نخواهد کرد.

برداشت: اگر تو حاکم عادل باشی، بر او تسلط خواهی داشت؛ بنابراین در مورد او تردیدی نداشته باش.

برداشت: اگر تو انسان پست و بی‌مایه‌ای هستی که نمی‌دانی، پس به سخنان پادشاهان گوش کن و از آن‌ها بیاموز.

برداشت: وقتی که فرمانروایت با دل رئوف و بخشنده‌ای از خود رها می‌شود، در زمین بذر نیرنگ و کژی کاشته می‌شود.

برداشت: هر کس که به نصیحت ما اهمیت ندهد، دلش از خوشی‌های زندگی سرد می‌شود و در زندگی‌اش احساس حقارت خواهد کرد.

برداشت: اگر شاه از تو راضی باشد، این حقیقت دارد و اگر از او دوری کنی، در حقیقت به زوال و نقصان می‌روی.

برداشت: در ظاهر ممکن است فردی خشن و سخت به نظر برسد، اما در باطن او و در دلش نرمی و لطافت وجود دارد. بنابراین، باید در نصیحت و پند، به این درون مایه توجه کرد که ارتباط و پیوندها می‌توانند گرما و نزدیکی بیشتری را ایجاد کنند.

برداشت: هرگز از انجام کارهای نیک فرار نکن و خودت را در رنج و غم نگذار. با دل شاد زندگی کن و از ظلم و ستم دوری کن.

برداشت: زمانی که در این دنیا به آنچه می‌خواستی دست یافتی، به نقطه‌ای رسیدی که آرزو داشتی به آنجا برسی.

برداشت: اگر تاجی با هفتاد گوهر بر سر بگذاری، همگی را در برابر دشمن قرار داده‌ای.

برداشت: دل من نمی‌خواهد که برای کار درویش، از فکر و یاد او فاصله بگیرم.

برداشت: من از خداوند پاک و نیکو خواستارم که به من فرصت دهد تا روزگارم را به بهترین شکل سپری کنم.

برداشت: من درویشی را خوشحال و راضی می‌دانم که با ثروت من نیست و کسی را که دل پاک و پارسا دارد، به زحمت نیندازم.

برداشت: هر کسی که در دنیا به مقام و قدرت برسد، از ثروت و مال دنیا بی‌نیاز خواهد شد و برتری او درستی و ثروت معنوی خواهد بود.

برداشت: برای اینکه کسی به مقام و رتبه بلندی دست یابد، نباید سرش را از زحمات و تلاش‌هایش برگرداند و از آن فاصله بگیرد.

برداشت: آغاز و پایان ما به همین شکل است؛ ما با یکدیگر صحبت می‌کنیم و رازهایمان را به راحتی بیان می‌کنیم.

برداشت: سلام و درود بر شما که خالق و سازنده جهانی. همچنین، شما به مانند محور چرخش زمین هستید.

برداشت: وقتی که انجمن سخنان او را شنید، همگی به فکر و بررسی عمیق درباره آن نشستند و از آن فرد متفکر تحت تأثیر قرار گرفتند.

برداشت: ثروتمندان از ترس و نگرانی دچار درد و رنج شدند و قلب ستمگران از این وضع به شدت آزار دیده و شکسته شد.

برداشت: که هر کسی که خردمند و درویش باشد، در دل او شادی و خوشحالی بیشتری وجود دارد.

برداشت: بزرگی و عظمت هر چیز به گونه‌ای است که اگر در فرمانروایی خواسته شود، به حقیقت می‌پیوندد.

برداشت: آشفتگی و خوی ناپسند او باعث شد که از مسیر درست و آیین خود فاصله بگیرد و در یک سو قرار بگیرد.

برداشت: هر فردی که در نظر پدرش با ارزش و محترم باشد، از درد و آسیب‌ها در امان و خوشحال خواهد بود.

برداشت: هر یک از آن‌ها را بدون گناه از بین برد، به این ترتیب که روش و طرز فکر شاه اینگونه بود.

برداشت: سه نفر از نویسندگان باهوش و توانمند، یکی از آن‌ها پیر و با تجربه و دیگری جوان و پر شور است.

برداشت: وقتی که خداوند فرشته‌ای فرستاد و دیگری را به عنوان نویسنده‌ای زیرک و دانا با خصوصیات برجسته معرفی کرد.

برداشت: در ماه آذر، سه نفر وجود دارند که نامشان به خرد و دانایی معروف است و دل‌های روشن و شادابی دارند.

برداشت: بر روی تختی نرم و راحت، این سه پیر، به مانند مشاورانی حکیم و کاردان، حضور دارند و همچون وزیران، وظیفه هدایت و راهنمایی را بر عهده دارند.

برداشت: هرمز می‌خواست که هر سه مرد را یکی یکی به پیش خودش بیاورد و به طور ناگهانی آنها را جمع کند.

برداشت: او همیشه نگران بود که روزی بخشی از محبت و خوبی‌هایی که به دیگران کرده، نادیده گرفته شود و افراد از آن بی‌اعتنایی کنند.

برداشت: خداوند گشسب در آن زمان اقدام به دستگیر کردن او کرد و به بیهوده او را در بند و زندان قرار داد.

برداشت: دل پیشوای همه پیشوایان ناامید و غمگین شد، زیرا چهره‌اش از فکر و اندیشه بی‌احساس و بی‌رنگ شده است.

برداشت: موبد دارای ویژگی‌های خوب و بد بود، او به خاطر شجاعتش مورد احترام قرار گرفت، اما نامش به خاطر کارهای ناشایستش، زشت و بد نام شد.

برداشت: بند و زنجیر خداوند به‌گونه‌ای شد که دل‌ها از تیر غم و ناراحتی به شدت آزار دیدند.

برداشت: هنگامی که روزی آغاز می‌شود، هیچ چیز او را متوقف نمی‌کند؛ نه خوردنی برای او وجود دارد، نه پوشیدنی و نه چیزی برای دلخوشی.

برداشت: دوست پیام رساند به موبد که این بنده هم مغز دارد و هم پوست.

برداشت: من تنها در زندان شاه هستم و هیچ‌کس به من نزدیک نمی‌شود.

برداشت: آرزویم این است که غذایی به دست آورم، چرا که گرسنگی شکم را به رنج می‌اندازد.

برداشت: یکی خوراکی تمیز و سالم به من بفرست تا درمانی برای درد سرم باشد.

برداشت: دل موبد به خاطر پیام او پر از درد و غم شد و از آنجا آرامش خود را از دست داد.

برداشت: پاسخی داد که هیچ آسیبی به تو نرساند و این کار من به خودت آسیب نرساند.

برداشت: از پیام او دلش پر از غم و اندوه شد و فکرش به شدت مشغول گردید.

برداشت: خورش کمی تکان خورد و لرزید، چون دلش به خاطر آن کار در سینه‌اش مضطرب شده بود.

برداشت: او همواره می‌گفت که حالا خبرش به دست کسی خواهد رسید که مردی بی‌فرهنگ و ناجوانمرد است.

برداشت: موبدی که آن را به زندان فرستاد، به کارهایی از ما ارزش نمی‌دهد و تن ما برای او ارزشی همچون یک پشیز ندارد.

برداشت: آثار و آسیب‌هایی که از این دنیای پرآشوب به من می‌رسد، باعث می‌شود که آن مرد نیکوکار، از روی خشم، رنگ چهره‌اش زرد شود.

برداشت: به خاطر خدا، دلش نگران و عصبی بود و چهره‌اش همچون زر (طلا) درخشان و زیبا بود.

برداشت: او دستور داد تا خدمتکاری که خالی از آلودگی است، او را به زندان ببرد و غذاهایش را برایش بیاورد.

برداشت: پس از آن، از روی اسب تندرو پایین آمد و به نزد ایزد گشسب رفت.

برداشت: دو نفر با چشمانی پر از درد و اشک، همدیگر را در آغوش گرفتند، مانند ابرهای بهاری که باران می‌بارند.

برداشت: به مدت کمی صحبت‌هایی درباره‌ی رفتار بد پادشاه در جریان بود تا اینکه این گفت‌وگوها به فراموشی سپرده شد و قدیمی شدند.

برداشت: ایزدگشسب را به عنوان مهمان پذیرفتند و مراسمی ترتیب دادند و او را با احترام و آداب مخصوص وارد کردند.

برداشت: پس خداوند گشسب آنچه را که نصیحت کرده بود، با زمزمه‌ای بیان می‌کرد و موبد آن را می‌شنید.

برداشت: از پول و ثروت و آرزوها، چیزی به درد نمی‌خورد، حتی اگر از کاخ‌ها و بناهای زیبا و زرق و برق‌دار باشد.

برداشت: به موبد گفت: ای جویای نام، وقتی از این دنیا به سرای دیگر رفتی، به هرمزد (خدا) بگو.

برداشت: اگر از حرف من سرپیچی کنی، به فکر رنج و درد من خواهی افتاد.

برداشت: من از بزرگانی که در این شهر بودند، تاثیر گرفته‌ام و تو را هم با محبت و عشق پرورش داده‌ام.

برداشت: بدان که پس از تحمل سختی‌ها، پاداش و ثمره آن خواهد آمد و همچنین باید از آسیب‌ها و خطرات ناشی از این رنج‌ها آگاه بود.

برداشت: دل بی‌گناهی که پر از غم است، ای پادشاه، در روز حساب به خداوند نشان می‌دهم.

برداشت: زمانی که بدخواهان به سوی خانه رفتند، مردی که آگاه و دلسوز بود، به کار خود ادامه داد.

برداشت: دل شاه به دلیل تصمیمات نادرست و نا به جا به وضعیتی نامناسب دچار شده و در این بین، او به تنهایی به علت این مشکلات آگاه شده است.

برداشت: پس از آنکه گشسب از سوی خداوند به غضب آمد، به شدت مجازات شد و به زندان افتاد و در نهایت جانش را از دست داد.

برداشت: موبد سخنان زیادی گفت، اما هیچ چیزی در مقابل آنها حاضر نکرد.

برداشت: اندیشه در حال حرکت به سمت خوبی و بدی است و در تلاش برای یافتن راه حلی برای نابود کردن زردشت است.

برداشت: فرمان داد تا زهر را به صورت مخفیانه بردارند و برای دریک (نوعی خورش) آماده کنند.

برداشت: وقتی موبد در زمان باران به نزدیکی پادشاه مشهور رسید،

برداشت: امروز به تو می‌گویم که از اینجا نرو، زیرا ما یک خدمتکار تازه استخدام کرده‌ایم.

برداشت: وقتی موبد نشست، سفره‌ای را برای او آماده کردند و رنگ رخسار موبد زیبا و شاداب شد.

برداشت: بدان که در زمان او، حقیقت همان چیزی است که در ذهن او وجود دارد.

برداشت: خدمه و آشپزان غذاها را ببرند و شاه از ابتدا تا انتهای سفره غذا می‌خورد.

برداشت: وقتی آن کاسه زهر را پیش آوردند، موبد به آن نگاه کرد و به فکر فرو رفت.

برداشت: دل پاک او از بدگمانی دور بود، چون به زهر و دروغ‌هایی که بر سر سفره‌اش بود، توجهی نکرد.

برداشت: هرمز که به دقت نگریست، لبانش را بسته نگه داشت و آن کاسه زهر را از دست برداشت.

برداشت: اگر شاهان به خوبی و نرمش با دیگران رفتار کنند، بندگان نیز دلگرم می‌شوند و با احترام و نیکی جواب می‌دهند.

برداشت: از آن کاسه که مغز استخوان را برداشتند، دست گرامی را فراخوانید.

برداشت: به روحانی گفت: ای فردی که پاک و خالصی، من این لقمه‌ی خوشمزه و پاک را برای تو آماده کرده‌ام.

برداشت: دهانت را باز کن تا از این خوراک بخوری، که پس از آن، چنین پرورش می‌یابی.

برداشت: موبد به تو گفت که به جان و سرت، همیشه این مقام و جایگاهت پایدار و جاویدان باشد.

برداشت: ما به خاطر سیر بودن، نوشیدنی نمی‌خوریم و دیگر به آن نیازی نداریم.

برداشت: هرمز به خورشید و ماه گفت که پاکی جان شاه جهان، شایسته و ستودنی است.

برداشت: بیا و از این نوشته که بر روی انگشت من است، لذت ببر، اما آرزو نکن که پشتیبانی‌ام را ترک کنی.

برداشت: موبد به او گفت که دستور شاه رسید و دیگر برای من تصمیم‌گیری و راهی باقی نمانده است.

برداشت: او به آرامی و با حالتی دلگیر از سفره‌ای که در آن غذا خورده بود، بیرون رفت و هم‌چنان به سمت خانه‌اش در حال حرکت بود.

برداشت: هیچ‌یک از آن‌ها که در این میهمانی مشغول خوردن بودند، نه از دیگران حرفی به میان آورد و نه برای از دست دادن خوابشان، جامه‌ای بر تن کردند و بی‌صدا خوابشان برد.

برداشت: فرمان دادند تا پای زهر را از آن گنج‌ها بیاورند، حتی اگر از شهر باشد.

برداشت: او تریاک را مصرف کرد و به هیچ کار مفیدی نرسید، از هرمز به خدا شکایت کرد و به شدت ناله کرد.

برداشت: شاه یک فردی را به عنوان نماینده و فرستاده خود تعیین کرد تا مسئولیت کارهای موبد را تحت نظر داشته باشد و به ثبات اوضاع کمک کند.

برداشت: در اینجا منظور این است که اگر افکار ما به درستی کار نکند، ممکن است عواقب ناخوشایندی به همراه داشته باشد، حتی اگر شرایط ظاهراً خوب به نظر برسد. زندگی با چالش‌ها و مشکلاتی همراه است که بر روی ما تأثیر می‌گذارد، و باید مراقب افکار و نگرش‌مان باشیم تا از آسیب‌ها در امان بمانیم.

برداشت: موبد به فرستاده نگاه کرد و با اشک‌هایی که از چشمانش ریخت، بر سر او پاشید.

برداشت: به او گفت برو پیش هرمزد بگو که بختت به حالت خوشی برگشته و چهره‌ات خوشحال شده است.

برداشت: به محضر قاضی مراجعه کنیم تا در جایی که هر دو طرف به یک اندازه مورد توجه قرار بگیرند، داوری انجام شود.

برداشت: از این پس نباید از بدی‌ها در امان باشی، زیرا اندوخته و پاداشی از سوی خداوند به تو خواهد رسید.

برداشت: به خداحافظی می‌گویم، ای مرد بداندیش، کسی که به تو می‌نویسد، از بدی‌هایی که انجام داده‌ای به تو می‌آید.

برداشت: وقتی او صدای گریه را شنید، با عزمی راسخ به پاسخگویی به پادشاه رفت.

برداشت: فرمانده از کار او پشیمان شد و از حقیقت گفته‌اش دوری کرد.

برداشت: او برای آن درد هیچ راه حلی نیافت و از دلش تنهایی و ناراحتی را با شدت بیرون کشید.

برداشت: در آن زمان، مردی از دین‌داران بزرگ، به حالت اندوه و گریه به پیش دانشمندان و حکیمان رفت.

برداشت: کیهان و جهان پر از درد و رنج است، خواه کسی در مقام پادشاهی باشد یا در رفاه و ثروت.

برداشت: این روزهای خوب گذرا هستند و زمان همیشه در حال عبور و شمارش لحظات است.

برداشت: وقتی که کار فرد دانا به انجام برسد، همه مشکلات و دردهای کشور به سادگی حل می‌شوند.

برداشت: جهاندار خائن و بی‌رحم یاد نمی‌کند از روزهای بد و سختی‌هایی که بر مردم رفته است.

برداشت: در شرایط دشوار و بحرانی، به بهرام (نماد قدرت و جنگاوری) ظرفیتی برای تحمل و ایستادگی وجود دارد، که می‌تواند با قدرت، مشکلات را مهار کند و بر آن‌ها غلبه کند.

برداشت: شب تاریک‌تر شد و او را به سوی خود فراخواند و در مقابل خود به زانو نشاند.

برداشت: او به او گفت: اگر می‌خواهی در امان بمانی، نباید از من خشم و بداخلاقی ببینی.

برداشت: زمانی که خورشید بر بلندای کوه می‌تابد، کوه مانند پوست زره‌ای درخشان و روشن می‌شود.

برداشت: تو به همراه بزرگان و نام‌آوران ایران بیاید و در جلوی تختم بایستید.

برداشت: از چهره‌ی با نشاطت می‌پرسم، اگر جوابی بدهی، دل تو را آرام می‌کنم.

برداشت: می‌پرسم که این محبوب تو کیست، آیا او خود را به پرستش خداوند سپرده است؟

برداشت: به او بگو که این شخص بدنی ناپاک و اندیشه‌ای نادرست دارد و ریشه‌اش از اجداد شیطانی است.

برداشت: از آن پس هر چیزی که می‌خواهی از من بخواه، خواه به عنوان پرستنده‌ام، خواه به عنوان سلطنت و مال و مقام.

برداشت: بهرام به او گفت: من از این بدی که گفتی، می‌خواهم بدی‌ام را بیشتر کنم.

برداشت: به زیبایی برزین، که از میان بزرگان انتخاب شده، پدرش نوری برای جهان است.

برداشت: او به دنبال چاره‌ای می‌گردد تا بتواند پیراهن مهر و محبت را از تن بیرون آورد.

برداشت: وقتی آن چادر زیبا و صیقلی نمایان شد، خورشید از وسط دو نیمه به بیرون آمد.

برداشت: سلطان بر روی تختی از عاج نشسته بود و تاج ارزشمندی بر سرش گذاشته بودند.

برداشت: مردان بزرگ و محترم ایران به کاخ و محل تجمع آمدند تا زمانی که سربازان و نیروها نیز وارد شوند.

برداشت: سالار در پرده‌ی پنهانی از در بیرون آمد و همه با هم به سوی فرمانروای خود رفتند.

برداشت: مانند بهرام، جنگجوی آتشین و شجاع، که با قدرت و استقامت چون سیمانی محکم و ثابت در میان میدان نبرد ایستاده و همواره آماده نبرد است.

برداشت: هر گروهی طبق رسم و آیین خود نشسته بودند و تعدادی از آنها نیز در حال ایستادن بودند.

برداشت: شاه به بهرام آذرمهان گفت که چهره برزین را در این کاخ مشاهده کن.

برداشت: اگر مردی در زندگی سختی و زحمت بکشد، لیاقت برخورداری از نعمت‌ها و ثروت‌ها را دارد؛ چرا که کسی که دلش به زیبایی‌ها و خوبی‌ها شاد نیست، نمی‌تواند صاحب گنج و منابع با ارزش باشد.

برداشت: بهرام فهمید که آذرمهان، آن سؤال را از بزرگ‌ترین پادشاهان جهان می‌پرسد.

برداشت: این بیت به پرسشی درباره علت و ریشه‌ی دلتنگی یا غم می‌پردازد. در واقع، شاعر به دنبال این است که بفهمد این احساس غم چیست و از کجا نشأت می‌گیرد، چرا که دلایل عمیق و پنهانی در آن وجود دارد که باید درباره‌شان تامل کرد و به آنها اندیشید.

برداشت: در نهایت، هیچ چیزی جز یک آرامگاه تاریک و بی‌کفن برای بزرگتران جمع نمی‌ماند.

برداشت: پاسخ داد که ای شاهی بزرگ، از چهره ی خود بر روی این اسب هیچ یاد نکن.

برداشت: ویرانی شهر ایران به خاطر او است که مانند ماه، مغز باد را با پوست خود در هم می‌آمیزد.

برداشت: سخن نگویید جز آنچه که برتر از آن است؛ زیرا تنها از مهمترین مسائل قضاوت خواهد کرد.

برداشت: وقتی برزین این سخن را شنید، به دوست خوب و قدیمی‌اش گفت:

برداشت: به من اجازه نده که این دیو درونم را بشناسد. این موجودی که در وجود من است، را به کسی معرفی نکن.

برداشت: چه چیزی از من دیدی که اکنون همراه و یار من هستی، از رفتار و گفتار نیک من؟

برداشت: بهرام به آذرماه گفت که تو تخم و نشانه‌ای هستی که در عالم پخش شده‌ای.

برداشت: از آنجا که نخستین درود را بخواهی، از آتش چیزی به دست نخواهی آورد جز دودی تیره و ناخواسته.

برداشت: همچنان که کسری (شاه ایران) مرا به حضور خواند و بر تخت سلطنت نشاند، تو نیز می‌توانی به مقام والایی برسی.

برداشت: به بزرگان و سرآمدان بیاموز که چون ایزد، آن مرد زیبای چهره را می‌ستایند و به او احترام می‌گذارند.

برداشت: پرسیدند که این تخت سلطانی به چه کسی تعلق دارد و چه کسی شایسته‌ی آن است.

برداشت: اگر بخواهم کسی را برتر بدانم، بهتر است که این برتری را به فرزند شاه نسبت بدهم، زیرا او برای پادشاهی شایسته‌تر است.

برداشت: ما همه با هم از جا بلند شدیم و آماده بودیم تا جواب او را به زیبایی و شایستگی بدهیم.

برداشت: این شخص که به نوعی عجیب و غریب و غریبه است، شایسته مقام و_POSITION_ ندارد و هیچ‌کس به‌دنبال خریدن او نیست.

برداشت: خاقان از نسل نیکویی است و هرچند در اصل، خوب نیست، اما در مقام و دیدار مانند مادر است.

برداشت: تو گفتی که برای شاهی هرمز شایسته است، حالا به خاطر این شایستگی، این جزای تو است.

برداشت: من به خاطر اینکه تو را با این سخنان آزار دادم، به این شکل به بدگویی و دشنام پرداختم.

برداشت: وقتی هرمز از شدت ناامیدی و اضطراب فرو می‌افتد و به صراحت حرف او را می‌شنود.

برداشت: شب تار ایشان را به زندان فرستاد و آنها از روی ناچاری و ناراحتی به زبان آمدند و شروع به گفتگو کردند.

برداشت: وقتی شب به کوه می‌رسد، ماه مانند سیمی درخشان بر می‌خیزد و زیبایی‌اش را از چهره‌اش با تمام وجود به نمایش می‌گذارد.

برداشت: او در زندگی خود به دردسرها و مشکلاتی برخورد کرده و نتیجه‌اش فقط رنج و نفرین بوده است، هیچ‌گاه به زندان دزدان افتاده و از این بابت هم هیچ نفعی به او نرسیده است.

برداشت: وقتی بهرام آذرمهان این خبر را شنید که آن مرد پاکدل ناپدید شده است، به شدت تحت تأثیر قرار گرفت.

برداشت: پیامی به نزدیک شاه فرستاده شد که ای تاج تو از ماه در آسمان نیز برتر است.

برداشت: تو می‌دانی که من چقدر تلاش کرده‌ام تا اسرار تو را پنهان نگه‌دارم.

برداشت: من در برابر پدرت رفتار شایسته‌ای نداشتم و تو را جز نیک‌خواهی نمی‌دانستم.

برداشت: من یک نصیحت به تو می‌کنم: هنگامی که مرا بر تخت سلطنت خود بنشانی، به یاد داشته باش که من چه چیزی به تو گفتم.

برداشت: تو از نصیحت من بهره‌ای خواهی برد؛ پس بهتر است که مدتی در زندان بمانی و به کارهایی که انجام می‌دهی فکر کنی.

برداشت: به ایران تو ای سرزمین باهوش، آسیب به خردمندان نخواهد رسید.

برداشت: وقتی پیام به هرمز رسید، یکی از رازنگهداران را از میان جمع انتخاب کرد.

برداشت: بهرام را به حضور شاه آوردند و او را به خاطر نام و جایگاهش در بارگاه معرفی کردند.

برداشت: در شب تاریک، بهرام را به نزد خود دعوت کردند و با او در مورد چند موضوع مهم گفتگو کردند.

برداشت: به او گفته شد که بگو چه درس یا پندی است که ما را در آن زمان به خوشی و سعادت می‌رساند.

برداشت: پاسخ داد که در گنجینه شاه یک صندوق سیاه ساده‌ای را دیدم.

برداشت: در یک صندوق، نامه‌ای به زبان پارسی قرار داده شده است.

برداشت: بر روی پارچه‌ای سفید نوشته شده که این نشان امید ایرانیان است.

برداشت: به دستور پدرت که فرمانروای بزرگ است، تو باید در آن موضوع دقت و توجه کنی.

برداشت: هرمز زمانی که از وضعیت خبر دار شد، فردی را به سوی گنجور فرستاد تا او را یاری کند.

برداشت: در گنجینه‌های پدر، به دنبال یکی از اشیاء ساده‌ای هستی که در صندوقی قرار دارد و مهر و نشان خاصی بر آن است.

برداشت: بر این مهر (عشق) نام دختر زیبا و جاودانی بگذار که همیشه جوان بماند.

برداشت: هم اکنون شب تاریک به من نزدیک شو و دیر زمانی را در کنار من بگذران، بی‌آنکه روز به سر آید.

برداشت: عجله کنید و گنج را پیدا کنید و صندوق را جستجو کنید. کسانی که به عشق و محبت می‌پردازند، تلاش می‌کنند تا کار درست را انجام دهند.

برداشت: حاکم جهان درب صندوق را باز کرد و به یاد محبوب دلکشش، چیزهای زیادی از آن بیرون آورد.

برداشت: چشمش به صندوقی افتاد که با مهر بسته شده بود و به سرعت به سمت آن رفت و پارچه‌ای لطیف و زیبا را از آن بیرون کشید.

برداشت: او به نوشته‌های زیبا و لطیف بر روی پارچه‌ی نازک نگاهی انداخت.

برداشت: در میان سال‌ها، یک فرمانروای بی‌همتا و بی‌رقیب وجود داشت که به مدت دو سال بر سرزمینش حکمرانی کرد.

برداشت: پس از آن، جهان به هم می‌ریزد و نام و آواز او در خفا منتشر خواهد شد.

برداشت: از هر طرف دشمنی به وجود می‌آید که هم از نظر نژادی و هم از نظر ویژگی‌های زشت و منفی خالی از جنبه‌های خوب است.

برداشت: سربازان از هر طرف پخش می‌شوند و دشمن او را از مکانی که در آن قرار دارد، هدف قرار می‌دهد.

برداشت: دو چشم او باعث شده که خود را از دست بدهد و پس از آن، عقل و هوش او از بدنش دور می‌شود.

برداشت: او با نگرانی نامه‌ای را که به خط پدر هرمز بود، مشاهده کرد و به سرعت لباس خود را درست کرد.

برداشت: چشمان او از اشک پر شد و صورتش رنگ پریده بود. به بهرام گفت: ای مرد جفا کار!

برداشت: چرا از این نوشته که به هم پیچیده است، می‌خواهی چیزی را از من بربایی؟

برداشت: بهرام به ترک گفت: ای جوان! تا زمانی که تو شاد نباشی، خون ریختن فایده‌ای ندارد.

برداشت: تو از نژاد خاقان هستی، نه از کیقباد؛ چرا که کسری بر سرت تاج گذاشت.