غزل شمارهٔ ۲۹۱۹

برداشت: هر کسی که به دنبال وفاداری از گل‌های چمن است، باید از خوبان و دوستانش حیا و شرم داشته باشد.

برداشت: این بیت به این معناست که بیماران می‌خواهند پرستاری داشته باشند که نسبت به آن‌ها توجه و محبت کند، اما غافلند از اینکه خود آن پرستار در حالتی غم‌انگیز و دل‌شکسته است و به جای اینکه به آن‌ها دلداری دهد، نیاز به دلداری دارد.

برداشت: هر کسی که از زلف معشوقی با دل سیاه برخوردار است، اگر به دنبال چشم دلجویی باشد، از غفلت و خواب غفلت بیداری پیدا می‌کند و انتظاری از بیداری و شفافیت دارد.

برداشت: هر کسی که به دنبال وفاداری از عمر بی‌وفا باشد، در واقع به دنبال طمع ورزیدن است و باید از رفتار سبک‌سرانه خود دوری کند.

برداشت: هر کسی که با خود ناامیدی و اندوه دارد، نمی‌تواند به جایی برسد و در مسیر زندگی پیشرفت کند. آن‌ها به جای این که خود را پاک و آماده کنند، به دنبال آرزوهای نافرجام هستند.

برداشت: هر کسی که به دنبال زیبایی و روشنی است، باید از آلودگی‌ها و زنگارهای دنیا دوری کند. در واقع، برای دست‌یابی به روشنایی و صفا، باید تلاش کند و خود را از زنگارهای زندگی پاک کند.

برداشت: شکر می‌خواهد که از بوریا (پرده یا زیرانداز) به نرم و چرب تبدیل شود و این آرزو را دارد که کسی که از زاهدان خشک (افراد زاهد و پارسا) است، به راحتی به آن دست یابد. در واقع، این بیت به تضاد بین ظاهری خشک و بی‌روح و خواسته‌ای شیرین و نرم اشاره دارد.

برداشت: کسی که از سرکش‌ها سخت humble و فروتن است، نباید به راحتی به دیگران چشم داشته باشد و باید از غفلت دوری کند، زیرا ممکن است دچار وسوسه و طمع شود.

برداشت: کسی که به طلا و ثروت دیگران حسد می‌برد، در حقیقت دل روشن و پاکی ندارد و فقط به فکر تبدیل چیزهای کم‌ارزش به ارزشمند است.

برداشت: اگر کسی مانند اسکندر، که از یارانش در روزهای سختی امیدی ندارد، به آب حیات دست یابد، اما هنوز هم تشنه بماند، نشان‌دهنده آن است که در زندگی واقعی، در زمان دشواری‌ها نمی‌تواند از یاری دیگران بهره‌مند شود. در چنین حالتی، حتی با دست‌یابی به منابع ارزشمند، او همچنان احساس کمبود و نیاز خواهد کرد.

برداشت: آدمی که نادان و سبک‌مغز است، چراغ دشمنش را روشن می‌کند. کسی که به خاطر فریب برق، از کاغذ جلوتر می‌افتد و انتظار سود دارد، در حقیقت نمی‌داند که چه خطری در کمین اوست.

برداشت: در خواب صبحگاهی، کسی به دلخواه نمی‌تواند از خواب برود. آن‌هایی که به زود بیدار شدن عادت دارند، نباید به زندگی آسان‌ و بی‌دغدغه دل ببندند.

برداشت: مثل نرگس که در کاسه‌ای زیبایی می‌افزاید، هر نگاه به این دارالشفا نشان از آرزو و خواسته‌ای دارد. یکی از چشم‌ها، به طور خاص، در جستجوی چیزی است که شاید به آن دست نیابد.

برداشت: اگر کسی بر درد و رنج خود تحمل کند و از سختی‌ها نگذرد، در نهایت می‌تواند به آرامش و آسایش دست یابد. این فرد که همیشه به دنبال راحتی است، با صبر و تاب آوردن بر مشکلات، به هدف خود خواهد رسید.

برداشت: کسی که روحی آزاد و سبک دارد، نمی‌تواند از این انسان‌های سخت‌دل که مانند کوه آهنین هستند، انتظار داشته باشد. صائب، سبکبار بودن را به معنای داشتن امید و آرزو می‌داند، اما چنین امری برای او ممکن نیست.