غزل شمارهٔ ۱۷۶۳

برداشت: خواستن محبت پنهان از دوست، بیشتر از دیگری طلب کردن است. دل را گرفته از شادی می‌کند، اما این شادی به گونه‌ای پنهان و زیر لب بروز می‌کند.

برداشت: در حضور انسان‌های فرهیخته با احتیاط صحبت کن، زیرا دل‌های سخت و سنگ‌دل مانند ظرف‌های بی‌ارزش و زودشکن هستند.

برداشت: عارفان به زیبایی‌های ظاهری توجهی ندارند و نمی‌خواهند دل خود را به چیزهای فانی بسپارند؛ این نشان‌دهنده‌ی آن است که آن‌ها در پی حقیقتی عمیق‌تر و روحانی‌تر هستند و تشنگی واقعی‌ آنها در جستجوی معنا و عشق بی‌پایان است.

برداشت: افراد بخیل با نرمش و رفتار ملایم، زبانشان دراز می‌شود و از آب می‌توانند آتش سوزانی را به وجود آورند که بسیار خطرناک است.

برداشت: دیده‌های بیدار ما مانند چراغی در جمع است که در شب‌های تار، گریه‌های نیمه‌شب ما را روشن می‌کند.

برداشت: این بیت می‌گوید که اگرچه زیبایی‌هایی مانند زلف و خط (چشم و ابرو) در محبت وجود ندارد، اما باز هم ناپسند است که درباره آن‌ها بی‌احترامی کنیم. به عبارتی، حتی اگر خوش‌چهرگی خیلی نهایت ندارد، بی‌احترامی به آن زیباها جایز نیست.

برداشت: دل او به ما نژاد عجم علاقه‌مند بود، هرچند که لیلی، محبوبش، از نژاد عرب و بیابانی است.

برداشت: عروس خوشبختی که مردم دنبال آن هستند، اگر خوب فکر کنی، در قید و بند ازدواج است.

برداشت: صائب، اگرچه ممکن است ادعای پیروی از غزل‌های خواجه ناپسند به نظر برسد، اما این کار چندان ایرادی ندارد.