غزل شمارهٔ ۲۲۱

برداشت: در سرنوشت این خانه نمی‌توان امیدوار بود که میهمانی از راه برسد، مگر این که سیل همه چیز را از بین ببرد و از خاک این ویرانه برآمده شود.

برداشت: چشم زیبای محبوبم مرا چنان فرورفته در خود کرده که بی‌تابی و سرگشتگی‌ام را احساس نمی‌کنم، چرا که در حال سرمستی و شیدایی هستم و همه چیز را فراموش کرده‌ام.

برداشت: من این شعری که سروده‌ام را به حال کسانی صرف کرده‌ام که بی‌ثمر و بی‌فایده‌اند. ای کاش می‌توانستم این دانه را در زمین شوره بپاشم تا شاید نتیجه‌ای بگیرد.

برداشت: دست‌هایی که توانایی حل مسائل را دارند، هرگز از کار نمی‌افتند. در شرایط سخت، همچنان راهی برای حل مشکلات وجود دارد.

برداشت: با رفتن محبوب، دنیا برای من تیره و تار شد و گویی میهمان من چراغ خانه را با خود برد.

برداشت: خطر دریا مانع شور و هیجان نمی‌شود و حتی باعث می‌شود که این دیوانه از زنجیرش نیز بیشتر ویران شود.

برداشت: آب به خاطر استواری‌اش از درخت سرو حیرت‌انگیزتر می‌شود و چشم مشتاق اهمیت جلوه‌ی شگفت‌انگیز را درک می‌کند.

برداشت: عاشقان از سردی معشوق بی‌تأثیرند و گرما و زیبایی عشقشان مانند شمعی است که با بوی عطر کافور، دل پروانه را شاداب می‌کند.

برداشت: چوب‌هایی که آتش سوزان را کنترل می‌کنند، بال و پر دارند و می‌توانند شگفتی‌هایی خلق کنند که دیوانه‌وار به نظر می‌آید.

برداشت: دل را در یک لحظه دلسرد نکن، زیرا در سینه‌ام حرارت دارد که می‌تواند دانه را از خودش دور کند و فاسد کند.

برداشت: این بیت بیان می‌کند که قدرت نوشیدن شراب و استفاده از آن، می‌تواند درهایی را که دیگران به خاطر محدودیت‌ها و قوانین بسته‌اند، باز کند. اگر کسی بخواهد این درها را ببندد و مانع دسترسی به میخانه‌ها شود، نیروی شراب می‌تواند بر این موانع غلبه کند.

برداشت: در اینجا گفته می‌شود که حتی اگر در کوزه خاموشی وجود داشته باشد و به ظاهر بی‌سخن باشد، اگر شراب در آن وجود داشته باشد، این میخانه همچنان زنده و پرنشاط است. به عبارتی، وجود شراب (رمز زندگی و نشاط) می‌تواند هر خاموشی و سکوتی را پر کند و ارزش و زیبایی را به فضا ببخشد.

برداشت: اگر آتش بر افروزد، حتی خاشاک را می‌برد و چوب گل هم در برابر آن، عاقل را به دیوانگی وامی‌دارد.

برداشت: عاشقان وقتی به دنبال وصال هستند، دچار سرگشتگی و بلاتکلیفی می‌شوند، مانند اینکه شمع در مرکز پرگار قرار دارد و پروانه برای رسیدن به آن دور او می‌چرخد.

برداشت: صائب می‌گوید: در فهم و درک شعور او، هیچ چیزی کم نیست. هر کسی که در یک سطح باشد، هم می‌تواند به کعبه (نماد پرستش خدا) و هم به بت‌خانه (نماد پرستش بت‌ها) دسترسی داشته باشد. یعنی در مسیر معرفت و عبادت، از نظر او همه چیز با هم قابل مقایسه است.