غزل شمارهٔ ۴۲۳

برداشت: دیشب دلزده و درمانده، به میخانه رجوع کردم دلزده از اینکه دامن خرقه ی پرهیزگاری اَم از فراوانی گناه تر شده و سجّاده ی عبادت اَم آلوده به شراب است.

برداشت: (وقتی با خرقه و سجّاده ی آلوده به میکده رجوع کردم( ساقی گلچهره درحالی که به حال و روز من تاسّف می خورد به استقبالم آمد و از روی دلجویی و دلسوزی گفت: ای سالک و ای رهرو، ای که به ظاهر وانمود به سیر و سلوک می‌کنی امّا در باطن به آن کار دیگر مشغولی از خواب غفلت بیدارشو!! تا کی می خواهی خود و دیگران را بفریبی؟ با خود رو راست باش و تکلیف خویش را معیّن کن. از یک سو ادّعای سیر و سلوک و تهذیب نفس می کنی از سوی دیگر در زیر خرقه چه کار ها که نمی کنی! سجّاده ی زهد بر دوش داری و در آستین خرقه شراب حمل می کنی!

برداشت: ( مُغبچه درادامه ی سخن گفت): برای رسیدن به بیداری و آگاهی باید اوّل دل و جانت را از آلودگیها شستشو دهی سپس پاک و بی ریا گام به میکده بگذاری اگر با آلودگیها وارد شوی ممکن است میکده را نیز آلوده کنی.

برداشت: ای خرقه پوش متظاهر، تاکی می خواهی در هوس کامگیری از لبهای نوشین پسرانِ زیبا روی، ذات واصلِ روح خویش را آلوده کنی؟ روح تو خود الماسی اصیل، حقیقی و گرانبهاست در حالی که لب سرخ پسران (یاشراب آتشین) یاقوت مجازی و فرعیست چرا ازروی هوسرانی، اصل و حقیقت(روح) را که ارزش والایی دارد با جنس فرعی و مجازی که هیچ ارزشی ندارد قرین و هم نشین می کنی و روح خویش را می‌آزاری؟!

برداشت: (درادامه ی سخن) ..... حال که به دوران کهنسالی رسیده ای سعی کن این خلعتی که از طرف خداوند به تو هدیه شده پاک نگاه داری و پاکیزه زندگی کنی کاری مکن که خلعتِ پیری هم مانند خلعتِ جوانی به ناپاکیها آلوده گردد.

برداشت: دل و جانت را از آلودگی ها پاک کن صاف و بی غش همچون آب زلال باش که از چاه به در می‌آید خود را از تعلّقات دنیوی آزاد کن که آب گل الود هیچ لطف و صفایی ندارد زلال و بی رنگ و بی ریا می‌باش تا بتوانی علاوه بر خود به پیرامونت نیز طراوت و تازگی و فیض ببخشی.

برداشت: (در پاسخ به مُغبچه ای که مرا سرزنش و نصیحت می کرد) گفتم: ای عزیزتر از همه ی جهانیان، اینها که گفتی و شنیدم درست، امّا ایرادی هم ندارد که در موسم بهار باده ی ناب بنوشی جرعه ای نیز به گلها بپاشی و اوراق گل را با شراب خیس کنی تا طرب انگیزتر و شاداب تر گردند.

برداشت: آنها که عشق را می شناسند و در طریق عشق قدم بر می‌دارند با عجایب و شگفتیهای عشق آشنایی دارند آنها به رغم آنکه در دریای بیکران علایق و وابستگیهای دنیوی فرو می روند لیکن به لطف قدرت عشق حتّا به اندازه ی مویی آلوده نمی‌شوند!

برداشت: مغبچه گفت: ای حافظ ختم کن اینقدر معمّا و نکات معنادار و کنایه آمیز به رخ دوستان خودمکش!حافظ دوباره به کنایه آهی از سر درد می‌کشد(البته به مزاح وشوخی) و می فرماید:سخنانت سرشار از لطایف و ظرایف است فریاد از لطف و محبّتِ کنایه دار و ملامت بار! امان از لطف و محبّت هایی که به سرزنش های مکدّر کننده آلوده هستند!