غزل شمارهٔ ۷۱

برداشت: زاهد متظاهر ، از حال ما با خبر نیست پس هر چه در بارهٔ ما می گوید هیج جای اکراه نیست . زیرا زاهدان ضد و مخالف عرفا هستند و در غیابشان از غیبت و بدگویی خودداری نمی کنند . همین است که خواجه می فرماید : هر چه در حق ما گوید معذورند و ما از گفته های آنان با وجود کریه بودن نمی رنجیم چونکه از حال ما آگه نیستند . [ ظاهرپرست = متظاهر ، اهل ظاهر ]

برداشت: در آیین طریقت، چنین است که هرچه برای سالک پیش بیاید آن‌را خیر و صلاح خود می‌بیند؛ ای جان من، کسی که بر صراط مستقیم است گمراه نیست!

برداشت: تا ببینیم در نهایت چه خواهد شد و تا آن‌زمان مهره کم‌ارزشی را در این بازی شطرنج جابجا می‌کنیم و به بازی ادامه می‌دهیم در شطرنج رندان، شاه فرصتی برای خودنمایی نمی‌یابد. (رخ‌، بیذق (سرباز)، و شاه هرسه مهره‌های بازی شطرنج هستند)

برداشت: خدا می‌داند که این آسمان (و هستی) ساده و در عین حال پر نقش و نگار چیست! هیچ دانایی در جهان به راز چیستی آن آگاه نشده است.

برداشت: یارب، این چه قدرت استغنا (از اصطلاحات طریقت است) مراست و این چه قادر حکمت است که این همه درد و زخم نهانی وجود دارد اما شکوه و گلایه‌ای نیست.

برداشت: فرشته نویسنده دیوان اعمال ما گویی حساب و کتاب نمی‌داند کاندر این طُغرا نشانِ حِسبَةً لِلّه نیست.

برداشت: هرکسی هرچه درباره ما می‌خواهد بگوید، بگوید؛ در درگاه ما غرور و ناز و نگهبان و خودپرستی جایی ندارد.

برداشت: به میخانه رفتن کار آدم‌های یک‌رنگ و صادق است آدم‌های خود‌فروش در میان آدم‌های یکرنگ و صاف جایی ندارند.

برداشت: هر ایرادی هست از ماست و از خود ماست وگرنه لطف تو به هیچ‌کس کوتاهی نکرده است.

برداشت: بنده پیر می‌فروش خرابات هستم که لطف و مهربانی او دایمی است؛ لطف و مِهر شیخ و زاهد‌، اتفاقی و گذراست.

برداشت: اگر حافظ در مجلس می‌گساری بر صدر نمی‌نشیند از آن است که بلند‌نظر است؛ عاشق دُردی‌کش به مال و مقام بی‌اعتناست.