غزل شمارهٔ ۲

برداشت: فاصله‌ی زیادی میان ِ صلاح ِ کار و من ِ مست و خراب هست. ببین که تفاوت ِ ره (فاصله) از کجا به کجاست! من کجا و مصلحت‌اندیشی کجا؟

برداشت: از صومعه (عبادت‌گاه صوفیان) و خرقه‌ی فریبکاری ایشان دلم گرفت. به دنبال دیر مغان می‌گردم و شراب ناب که به آن‌جا پناه ببرم و این دل‌گیری و دل‌تنگی خود را آن‌جا فروشویم یا بازگویم.

برداشت: رندی چه نسبتی با صلاح و تقوا می‌تواند داشته باشد؟ تناسبی با هم ندارند! گوش دادن به موعظه کجا و آواز و آهنگ و آوایِ خوش ساز (رباب) کجا؟

برداشت: دل ِ دشمنان چه ادراک و فهمی از رویِ دوست می‌تواند داشته باشد؟ چنان‌که چراغ  خاموش نمی‌تواند شمع آفتاب را دریابد. دل دشمنان هم نمی‌تواند رویِ دوست را درک کند.

برداشت: خاک درگاه شما مانند همان سرمه‌ای است که به چشم می‌کشم تا نور چشمم زیاد شود. [دست‌کم] بفرمایید بگویید که از این جناب (آستانه‌ی خانه شما) به کجا برویم؟

برداشت: به طمع سیب زنخدان (اشاره به چانه‌ی یار) گمراه نشو که چاه در راه است (راه دشوار است). ای دل من، [که مرا همراهت می‌بری] با این شتاب به کجا می‌روی؟

برداشت: روزگار وصال گذشت و رفت! یادش به‌خیر! آن ناز و غمزه و کرشمه کجا رفت و آن سرزنش و عتاب کجا؟ دل شاعر برای روزگار وصال و هم کرشمه و هم عتاب معشوق تنگ شده است.

برداشت: از حافظ انتظار قرار و خواب نداشته باش. قرار چیست؟ صبوری کدام است و خواب کجاست؟ و در معنای دوگانه‌ی قرار، هم می‌توان گفت که انتظار آرامش و آسودگی و خواب نداشته باش. و هم تکرار قرار در مصراع دوم، معنای پیمان‌شکنی را به ذهن می‌آورد. یعنی انگار که حافظ عهد کرده بود که آرام باشد و بیاساید، اما اکنون می‌گوید که قرار چیست؟ یعنی زیر قرار و عهد خود می‌زند! می‌گوید کدام قرار؟ صبوری ندارم که بر عهدی که ببندم وفا کنم و بر آن صابر باشم.