شمارهٔ ۳۲۹ - در مدح علاء الدین اتسز شاه خوارزم

برداشت: در افق، نشانه‌هایی از سلطنت خوارزمشاه وجود دارد که به خاطر بخت خوب، دستانش به نگین پیامبری آراسته شده است.

برداشت: در برابر سفیدمهرگان، ارزشش کمتر از صدای پشه‌ای است که مانند طبل می‌تازد.

برداشت: برای اینکه نامه‌ای به درگاه او ببرد، عنقای افسانه‌ای کمربند خود را برای کبوتر بست.

برداشت: چرخ کبود به معنای آسمان است و در این بیت به نوعی تهدیدی از طرف حسام بنفش (که می‌تواند نمادی از قدرت یا شخصیتی خاص باشد) به تصرف و ستمگری اشاره دارد. این شخص به آسمان می‌گوید که نگران نباشد و ستمگری را ترک کند. به طور کلی، این بیت به نوعی از قدرت و تأثیرگذاری سخن می‌گوید که می‌تواند ظلم و ستم را متوقف کند.

برداشت: اگر در زندگی تو تأثیراتی از دهر (زمان) وجود داشته، و اگر در آن دنیا، شایستگی مادرانه‌ای احساس نمی‌کنی، پس خون دل ریختن برای آن روزهایی که از دست رفته یا گذشته است، بی‌فایده است.

برداشت: با تیغ شمشیر از چهار شهر خراسان خراج گرفت؛ نه تنها از چهار شهر، که از نُه آسمان.

برداشت: این جمله به این معناست که کسی که از دست کسی که گوشت می‌خورد، نجات پیدا کند، باید با احتیاط و زیرکی عمل کند و از چنگال او فرار کند. به عبارتی دیگر، کسی که در خطر است باید با دقت و هوشیاری از شرایط دشوار بگریزد.

برداشت: اگر دشمن او تلاشی کند، باید بداند که قدرت او به اندازه‌ای است که در برابر طلسمی که ساخته، می‌تواند یاری هم داشته باشد.

برداشت: گوساله هرچند که به خدای واقعی اعتراض داشت و نافرمانی کرد، اما هنوز هم توانست از خدا سخن بگوید، نه اینکه از جادوگری سامری اطلاعات بگیرد.

برداشت: آیا آسمان از قبل نام او را شنیده بود که بشر، نامش را بر تاج سیاره مشتری نوشت؟

برداشت: روح الهی به خدمت او مشغول است و امروز در زمانه تو اسلام را پرورش می‌دهد.

برداشت: آن کس که دارای عقل و فراست است، به فضل و عدل سوگند می‌خورد که با انصاف و مهربانی برخورد می‌کند و بر اساس این دو ویژگی راه زندگی را می‌پیماید.

برداشت: اگر بخواهیم این بیت را به زبان ساده بیان کنیم، می‌توان گفت که خوارزم‌شاهی که به مقام محمود زاولی رسیده است، جزو شخصیت‌های برجسته و قدرتمند زمان خود است. همچنین خاقانی، شاعر بزرگ، در عرصه شعر و سخن گفتن به اندازه صد شاعر دیگر، مانند عنصری، ارزشمند و معتبر به شمار می‌رود. به طور کلی، این بیت به عظمت و اهمیت شخصیت‌ها و شاعران اشاره می‌کند.