شمارهٔ ۱۲۷ - در مرثیهٔ امیر رشید الدین اسد شروانی

برداشت: ای کاش نمی‌بود این مصیبت که ناگهان مرگ سر رسید و آتش بر پیکر زندگی ما افکند.

برداشت: اکنون به جای صدای خوش و دلنشین، صدای غم‌انگیز و بی‌روحی به گوش می‌رسد.

برداشت: علی، که به عنوان بزرگترین و بهترین در میان همقطارانش شناخته می‌شود، از خصلت‌های نیکو و صفات برجسته‌ای برخوردار است.

برداشت: به ناچار، خیبر به وسیله ذوالفقار، شمشیر درخشان شیر، گشوده شد.

برداشت: به ناچار، از اسب چاق و خوش‌خوراک، قلب و دل شیر از خم و پیچش دلی برخوردار بود.

برداشت: در اینجا به تقدیس و ارزش معنوی اعراب و سلاح یمن اشاره شده و در ادامه به کرامت و سرفرازی رنجور هندوی درباری که به شیر تشبیه شده، پرداخته می‌شود. به نوعی، این جمله نشان‌دهنده عظمت و شرافت فرهنگی و نظامی مردمان مختلف است و تضادهایی را بین ویژگی‌های آنها به تصویر می‌کشد.

برداشت: اگر شیر را در خانهٔ خورشید قرار دهند، خورشید هم احترام و محبت شیر را پاس می‌دارد.

برداشت: تاجی که بر سر سرزمین‌های شرقی قرار دارد، فقط یک دلیل برای بزرگ بودن و اهمیتش کافی نیست.

برداشت: تو با استفاده از ماده‌ای که از زحل گرفته‌ای، چیزی را ساخته‌ای که مانند خنجری تیز و بران است و می‌تواند به شجاعت و قدرت شیر شباهت داشته باشد.

برداشت: مریخ دوباره با تابش محبتش، بر تن شیر پوششی طلایی به وجود آورد.

برداشت: زهره دوباره نامه‌ای از جانب عطار به نشان بزرگ‌مردی و سخاوت فرستاده است.

برداشت: ماه هر دو هفته یکبار به اوج زیبایی و نور خود می‌رسد، گاهی در کنار سفره‌ای ست که در آن غذایی خوشمزه و گاهی هم نمکی برای چشیدن وجود دارد.

برداشت: تو در آسمان، بر گنج بزرگ کمال، دو موهبتی که به تلیلی حمله می‌کنند و ثور به عنوان قربانی، نمادی از شجاعت و قدرت اسد.

برداشت: در این بیت به ارتباط دو عنصر در آسمان اشاره شده است. مهر و ماه به نوعی شبیه به یکدیگر هستند و به صورت همزمان در یک مکان قرار دارند. همچنین اشاره‌ای به زائیده شدن یا تأثیر طالع برج سرطان و شیر نیز وجود دارد که نقش خاصی در زندگی فرد دارند. به طور کلی، این عبارت به تأثیر ستاره‌ها و موقعیت‌های آسمانی بر سرنوشت انسان‌ها اشاره می‌کند.

برداشت: این جمله به این معناست که قدرت و توانایی یک شیر (نماد قدرت و شجاعت) به مراتب بیشتر از چیزهایی مثل داس یا ابزارهای دیگر است. در واقع، شیر به عنوان یک نماد از قدرت و شجاعت، از ابزارها و وسایل ساده بیشتر ارزش و اهمیت دارد. همچنین اشاره به میزان و اندازه دارد که در اینجا نشان‌دهنده برتری شیر نسبت به دیگر چیزهاست.

برداشت: سخن از زهر عقرب و تیری است که به شکل قوس قزح درآورده شده و نشانه‌ای از قدرت و خطر است. این تصویر نمایانگر حالتی نیرومند و متنوع است که می‌تواند به هر لحظه تغییر کند.

برداشت: مجلس او مانند کعبه است و مردم در آن به دنبال خیر و نیکی هستند و هر یک به نوعی از لطف و محبت او بهره‌مند می‌شوند.

برداشت: سرنوشت بر گردونه آسمان لباس جدی (سرسختی) را از تن کند و به دستور شیر (اسد) عمل کرد.

برداشت: از دهان ماهی دندان بر سر تیرک‌های تند و خونین تیری که به اسد برخورد کرده، نشسته‌اید.

برداشت: سال‌ها فلک در نظر داشت که حرکتی کند، اما اراده و خرد اسد مانع این حرکت شد.

برداشت: در حال حاضر، مانند شیر بر آسمان تسلط دار، ای آسمان، تو جان خود را به شیر واگذار کن.

برداشت: آسمان از تماشای زیبایی‌های خود سرمست شده و در بالای آسمان، گل خورشید به میهمانی شیر آمده است.

برداشت: دوستانی دارم که به خوبی من را درک نمی‌کنند و در برابر دشمنانی که باهوش و خیرخواه‌اند، باید با احتیاط رفتار کنم.

برداشت: به خداوندی که نشانه‌ی محبت و مهربانی را از عرش بر زمین نازل کرد، در مورد حضرت علی (ع).

برداشت: به خدایی که نیکویی‌ها را ثبت کرد، نامه‌ای به دفتر اسد نوشته شده است.

برداشت: به خدایی که توانست شیر را از آسمان عبور دهد و از محدودیت‌های طبیعی فراتر برود.

برداشت: به خدائی که قلب شجاع و دلیر را مورد لطف و رحمت قرار داد و به او مقام بهشت بخشید، به خاطر ایمان و صدق دل او.

برداشت: دل من به خاطر هجران و دوری از اسد، از دل‌های دیگر بیشتر رنجیده است و هیچ دلی در شروان به اندازه‌ی دل من سوخته نیست.

برداشت: خداوند علم و آگاهی‌اش از من بیشتر است و هیچ کس نمی‌تواند به اندازه او به اندوه‌های من پی ببرد، حتی برادران من نیز چنین نمی‌توانند.

برداشت: من اشک‌هایم را ریختم و اگر حسن می‌دادم، حاضر به تسلیت برای آن شیر بودم.

برداشت: خواستم که در غم خود، اشک مثل گوهر از چشمانم بریزد، مانند بارانی که از ابرها می‌ریزد و جواهرات را درخشان می‌کند.

برداشت: نمی‌توانم به تماشای چهره‌ی تو بنشینم و نقاب تو را به خواب زمستانی شبیه کنم، زیرا تو در روزگار حیات، مانند شیر شجاع و نیرومند هستی.

برداشت: دیدن خانه ویران اسد، دل من را پند می‌دهد و به من یادآوری می‌کند که دلم را خراب نکنم.

برداشت: هرچند که در طول چهل سال به خوبی زندگی کرده‌ام و از نیاز به نان بی‌نیاز بوده‌ام،

برداشت: اما چون من به همه چیز آگاه هستم، کیست که مانند من در سفره شیر در خوردن ذره‌ای از آن کم باشد؟

برداشت: از میان آن همه افرادی که از نعمت‌ها بهره‌مند شده‌اند، هیچ‌کس قدردان generosity و بخشندگی اسد نیست.

برداشت: اما از گفته‌های خاقانی، نام جاوید همچنان از دوران اسد باقی مانده است.