شمارهٔ ۱۷ - این قصیدهٔ را منطق الطیر گویند مطلع اول در وصف صبح و مدح کعبه و مطلع ثانی در وصف بهار و مدح پیامبر بزرگوار

برداشت: صبح به آرامی پردهٔ خیمهٔ روحانیان را کنار زد و حالتی رازآلود و لطیف به فضا بخشید.

برداشت: در این بیت به زیبایی و پیچیدگی دو چیز اشاره شده است. در مورد تیغ سحر، به درخشش و ظرافت آن اشاره می‌شود که مانند لؤلؤ (گهر) درخشان به نظر می‌رسد. همچنین دربارهٔ درع سحاب، به لایه‌های متصل و بافتی که وجود دارد، اشاره می‌شود، که نمادی از قدرت و استحکام است. در کل، این بیت از تأثیر زیبایی و پیچیدگی در زندگی و طبیعت سخن می‌گوید.

برداشت: صبح، وقتی که فنک (پرنده‌ای زیبا) پوشیده شده است، ابری مانند زره بر تن کرده و کلاهی از زعفران شب را به خاطر تابش نور بر سر دارد.

برداشت: پرنده‌ای شروع به پر زدن کرد و دل خوشحال شد. آن‌گاهصدای طبل سفر، خواب را از سرش پراند.

برداشت: صبح از کوه بالا آمد و مانند مه نرم و لطیف است. ماه هم از چاه بالا آمد و به صبح مانند دم ماهی که از آب بیرون می‌آید، جلوه‌گر شد.

برداشت: خورشید با قدرت خود حلقه‌ی ماه را دزدید، همچنین نیزه‌ای از طلا که به رنگ سرخ است، حلقه‌ای از نقره‌ی خالص را نیز به خود جذب کرد.

برداشت: شب به گونه‌ای شبیه به عرب‌ها بود که آفتاب مانند نیزه‌ای به سمت آسمان پرتاب شد و به این دلیل پوششی بنفش بر چهره آسمان قرار گرفت.

برداشت: بر دوش خورشید، مانند یک اعراب که بر در کعبه ایستاده، لباسی از زر پوشیده است.

برداشت: تو ای خاقانی، حقی که داری فقط در کعبه شناخته می‌شود؛ از آنجا که بار سنگینی بر دوش داری و باید توشه‌ای برای روز حساب جمع‌آوری کنی.

برداشت: مردی در کعبه وجود دارد که مانند کودک در حال پرستش و جستجوی حق است. اما وقتی تو به سن بلوغ رسیدی و مرد شدی، باید از مسیر دین و راستین خود خارج نشوی و به سمت کعبه و معانی عمیق آن دور نشوی.

برداشت: کعبه، که مرکز هدایت و راهنمایی است، از حالت سکون خود به دور است و هیچ کجا وجود ندارد که تحت تاثیر تغییرات قرار بگیرد.

برداشت: در اطراف او آسمان به شدت در حال چرخش است و همواره مانند یک آسیاب در گردونه قطب می‌چرخد.

برداشت: خانه‌ای که به خدا تعلق دارد، خود خدا در آن حضور دارد و نام آن خانه را می‌توان شاهی دانست که در چهار دیواری نشسته و به هر دو فرهنگ تازی و رومی ارتباط دارد.