غزل شمارهٔ ۳۱۹

برداشت: اگر از این وضعیت ترسناک و دشوار بیرون بیایم، خودم را به آستانه نیستی می‌رسانم.

برداشت: اگر به طور ناگهانی به این چادر آبی نزدیک شوم، آن‌گاه در حالتی که طنابش پاره شده است، می‌نشینم.

برداشت: اگر من به دستاوردی بزرگ دست پیدا کنم، مانند آن است که همه محدودیت‌ها و موانع زندگی را از میان برداشته‌ام و به آزادی و قدرتی کامل دست یافته‌ام.

برداشت: اگر تیر صبحگاهی من به هدف خورد، شکی نیست که بخشش آسمان نیز نصیب من خواهد شد.

برداشت: اگر من با توانایی و مهارت خاصی که دارم به کارهایم پردازم، می‌توانم یکی یکی مشکلات و پیچیدگی‌هایم را حل کنم.

برداشت: در میان مردم به دنبال آرامش بودم و نتوانستم آن را پیدا کنم. اما وقتی کمی از آن دور شدم، احساس کردم بویی خوش به مشامم رسید.

برداشت: امروزه بی‌شرمان، آرامش خاطر دارند. من که بی‌شرم نیستم؛ کاش بودم.

برداشت: اگر از این حای بدشگونِ شروان رهایی می‌یافتم، هر سعادتی که از آسمان میخواستم به دست می‌آوردم.

برداشت: من سخنی تلخ و ناگوار از دهان دنیا می‌زنم، مانند نیشکر که شیرینی دارد. ای کاش که نیشکر نبودم و به جای آن، شیرینی و لطافت را داشتم.

برداشت: خاقانی گوهر سخنم؛ که اگر نبودم، از بد نهادها رهایی می‌یافتم. (چنین معنایی، با سراسر غزل سازگار است)