غزل شمارهٔ ۹۵

برداشت: در این بیت شاعر به وضعیتی اشاره دارد که عشق و دل‌باختگی او به اندازه‌ای عمیق است که او از کسی عذرخواهی نمی‌کند؛ زیرا نمی‌تواند از محبوب خود پذیرش و دل‌جویی بخواهد. او می‌داند که نمی‌تواند انتظاری از کسی داشته باشد که نمی‌خواهد درد و شکایت او را بشنود. به همین دلیل، احساس ناامیدی و سرخوردگی او در برابر تقدیر و سرنوشت مشهود است.

برداشت: گونهٔ من چون زر زرد است. اگر به دلدار زر بدهم، چون از رخسارم ننگ دارد، آنرا نمی‌پذیرد.

برداشت: صد سال عمر برای انجام یک وعده او کافی است، ولی کسی نمی‌تواند حتی یک نفس از عمر ابد را قبول کند.

برداشت: از چشم خود به بالا نگاه می‌کنم و آرزو می‌کنم که آن سنگ‌دل، آن گوهری را که در دل دارم، بپذیرد؛ ولی افسوس که او گوهری را نمی‌پذیرد.

برداشت: می‌توان جان را فدای او کرد، اما اگر او نخواهد، چه سودی دارد که جان را فدای او کنیم؟

برداشت: پروانه‌ای که به دنبال وصل و پیوند است، به سر و زینت نیاز دارد. اما آن نگهبان زیبایی، چرا باید به سر و زینت توجهی نکند؟

برداشت: خاقانی، اگر به کسی هدیه و رشوه‌ای بدهد، با زیبایی‌های چهره‌اش به‌راحتی می‌تواند تمام دنیا را به‌دست آورد و کمتر کسی است که این پیشنهاد را رد کند.